HÜQUQ SAHƏSİ
Sahibkarlıq və rəqabət — hüquqi terminlər
Sahibkarlıq və rəqabət sahəsinin terminləri: hər birinin qanundakı tərifi, sadə dildə izahı və mənbə maddəsi.
24 terminBütün lüğət
Terminlər 24
- Açıq səhmdar cəmiyyətiSəhmdarları səhmlərini digər səhmdarların razılığı olmadan özgəninkiləşdirə bilən, səhmlərinə açıq abunə yazılışı apara bilən səhmdar cəmiyyəti.
- Aşağı inhisar qiymətiHökmran mövqe tutan şirkətin rəqibləri bazardan sıxışdırmaq və ya öz xərcini satıcının hesabına ödəmək üçün tətbiq etdiyi süni aşağı qiymət.
- Azad Zona hüquqi şəxsiAzad Zona inzibati müəssisələri istisna olmaqla, Ələt azad iqtisadi zonasında onun qanunvericiliyinə uyğun təsis edilib fəaliyyət göstərən hüquqi şəxs.
- Azad Zona rezidentiƏlət azad iqtisadi zonasında yaşamaq üçün icazəsi olan və daxili qaydalardakı istisnalardan başqa orada sahibkarlıqla məşğul olmayan fiziki şəxs.
- Azad Zona səlahiyyətli qurumuƏlət azad iqtisadi zonasının fəaliyyətinə məsul olan, orada tənzimləmə və nəzarəti həyata keçirən və daxili qaydalar qəbul edən inzibati qurum.
- Bazar payıBir və ya bir neçə şirkətin müvafiq bazardakı satış dövriyyəsinin həmin bazarın ümumi dövriyyəsinə nisbəti; bazar gücünün əsas göstəricisi.
- Benefisiar mülkiyyətçiSon nəticədə müştəriyə və ya hüquqi şəxsə effektiv nəzarət edən, onun əsl sahibi olan və ya xeyrinə əməliyyat aparılan fiziki şəxs.
- ÇarterDənizlə yük daşınması üçün bütün gəminin, onun bir hissəsinin və ya müəyyən gəmi yerlərinin verilməsi şərti ilə bağlanan yük daşıma müqaviləsi.
- DempinqMalların daxili bazarda süni surətdə endirilmiş, orta pərakəndə qiymətdən və ya maya dəyərindən aşağı qiymətə satılması.
- Dəniz sığorta müqaviləsiSığortaçının mükafat müqabilində gəmi, yük, fraxt kimi dəniz mənafelərinə vurulan zərəri sığorta məbləği həddində ödəməyi öhdəsinə götürdüyü müqavilə.
- Dənizlə sərnişin daşınması müqaviləsiDaşıyıcının sərnişini və baqajını təyinat məntəqəsinə çatdırmağı, sərnişinin isə daşıma haqqını ödəməyi öhdəsinə götürdüyü müqavilə.
- Dənizlə yük daşınması müqaviləsiDaşıyıcının yükü təyinat limanına çatdırıb yükalana verməyi, yükgöndərənin və ya fraxtedənin isə daşıma haqqını (fraxtı) ödəməyi öhdəsinə götürdüyü müqavilə.
- Dövlət inhisarıFəaliyyəti rəqabət qanunvericiliyi ilə deyil, dövlətin müəyyən etdiyi nəzarət və tənzimləmə üsulları ilə tənzimlənən inhisar.
- Ələt azad iqtisadi zonasıSahibkarlıq və investisiya fəaliyyəti üçün yaradılan, öz qanunvericiliyi, idarəetmə qurumu, vergi və gömrük güzəştləri olan xüsusi iqtisadi zona.
- FraxtDənizlə yük daşınması müqaviləsi üzrə daşıyıcıya ödənilən daşıma haqqı; məbləği tərəflərin razılaşması ilə müəyyən edilir.
- FrançayzinqMüstəqil müəssisələrin malın istehsalına, satışına və xidmət göstərilməsinə qarşılıqlı kömək etməyi öhdələrinə götürdükləri uzunmüddətli münasibət.
- GəmiTicarət gəmiçiliyi məqsədləri üçün istifadə olunan, özühərəkətedən və ya özühərəkətetməyən istənilən üzən qurğu.
- Gəmi kapitanıGəmini idarə edən, səfərin təhlükəsizliyini, nizam-intizamı, insanların və yükün qorunmasını təmin edən, səfərdə təhqiqat orqanı kimi də çıxış edən şəxs.
- Gəmi reyestriGəmilərin və onlara olan mülkiyyət, ipoteka kimi hüquqların qeydə alındığı reyestrlər: Dövlət gəmi reyestri, gəmi kitabı və berbout-çarter reyestri.
- Gəmi sahibiGəminin mülkiyyətçisi olub-olmamasından asılı olmayaraq, onu öz adından istismar edən və heyətin təhlükəsizliyinə cavabdeh olan şəxs.
- Haqsız rəqabətBazarda üstünlük əldə etmək üçün qanuna və işgüzar ənənələrə zidd üsullarla rəqibə zərər vuran və ya onun nüfuzuna xələl gətirən hərəkətlər.
- Haqsız rəqabətin formalarıQanunla qadağan edilən haqsız rəqabət növləri: aqressiv davranış, rəqibi nüfuzdan salma, təqlid, müştərini aldatma və kommersiya sirrinin qanunsuz istifadəsi.
- Hökmran mövqeBöyük bazar payına malik şirkətə rəqiblərdən və müştərilərdən asılı olmadan bazarda rəqabəti məhdudlaşdırmaq imkanı verən müstəsna vəziyyət.
- Hökmran mövqedən sui-istifadəHökmran mövqe tutan şirkətin bazar gücündən rəqabəti məhdudlaşdırmaq üçün istifadə etməsi: inhisar qiymətləri, müqavilədən imtina, ayrı-seçkilik.
Digər hüquq sahələri
Təriflər və izahlar məlumat xarakterlidir. Qanunun rəsmi mətni: e-qanun.az.