HÜQUQ SAHƏSİ
Konstitusiya hüququ — hüquqi terminlər
Konstitusiya hüququ sahəsinin terminləri: hər birinin qanundakı tərifi, sadə dildə izahı və mənbə maddəsi.
24 terminBütün lüğət
Terminlər 24
- Baş nazirNazirlər Kabinetinin iclaslarına bir qayda olaraq sədrlik edən, Milli Məclisin razılığı ilə Prezidentin vəzifəyə təyin etdiyi vəzifəli şəxs.
- Beynəlxalq müqavilələrin hüquqi qüvvəsiAzərbaycanın tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrin qanunvericilik sistemindəki yeri və daxili normativ aktlarla müqayisədə qüvvəsi.
- BələdiyyəYerli özünüidarəni həyata keçirən, seçkilər əsasında yaradılan və öz səlahiyyətləri çərçivəsində müstəqil fəaliyyət göstərən orqan.
- Bələdiyyələrin müstəqilliyiBələdiyyələrin öz səlahiyyətlərini müstəqil həyata keçirməsi; bu müstəqillik vətəndaşlar qarşısında məsuliyyəti və dövlət nəzarətini istisna etmir.
- Deputat mandatından məhrumetməKonstitusiyada sadalanan hallarda Milli Məclis deputatının mandatının əlindən alınması və deputatlıq statusuna vaxtından əvvəl xitam verilməsi.
- Deputat toxunulmazlığıMilli Məclis deputatının səlahiyyət müddəti ərzində, cinayət başında yaxalanma halı istisna olmaqla, tutulmaqdan, axtarışdan və cinayət təqibindən qorunması.
- Deputatlığa namizədlərə aid tələblərMilli Məclisə deputat seçilmək üçün vətəndaşın cavab verməli olduğu şərtlər və deputat seçilməyə mane olan hallar.
- Dövlət bayrağıAzərbaycan Respublikasının dövlət rəmzlərindən biri: mavi, qırmızı və yaşıl üç üfüqi zolaqdan ibarət, ortasında aypara və səkkizguşəli ulduz olan bayraq.
- Dövlət diliAzərbaycan Respublikasının siyasi, ictimai, iqtisadi, elmi və mədəni həyatının bütün sahələrində işlədilən rəsmi dil — Azərbaycan dili.
- Dövlət ərazisiAzərbaycan Respublikasının vahid, toxunulmaz və bölünməz ərazisi; daxili sular, Xəzərin Azərbaycana mənsub bölməsi və hava məkanı da ona daxildir.
- Dövlət GerbiAzərbaycan Respublikasının dövlət rəmzlərindən biri; təsviri Konstitusiya Qanunu ilə, istifadə qaydaları isə ayrıca qanunla müəyyən edilir.
- Dövlət HimniAzərbaycan Respublikasının dövlət rəmzlərindən biri; musiqisi və mətni Konstitusiya Qanunu ilə müəyyən edilir, başqa dildə oxuna bilməz.
- Dövlət rəmzləriKonstitusiya ilə müəyyən edilmiş rəsmi dövlət nişanları: Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağı, Dövlət gerbi və Dövlət himni.
- Dünyəvi dövlətDinin dövlətdən ayrı olduğu, bütün dini etiqadların qanun qarşısında bərabər tutulduğu və dövlət təhsilinin dünyəvi xarakter daşıdığı dövlət.
- FərmanPrezidentin ümumi qaydalar müəyyən etdikdə qəbul etdiyi normativ hüquqi akt; başqa məsələlər üzrə Prezident sərəncam qəbul edir.
- Fövqəladə vəziyyətTəbii fəlakət, epidemiya, böyük qəza, kütləvi iğtişaş və ya dövlətə qarşı qiyam zamanı Prezidentin ayrı-ayrı yerlərdə tətbiq etdiyi xüsusi hüquqi rejim.
- Hakimin xüsusi rəyiKonstitusiya Məhkəməsi qərarının əsaslandırma və ya nəticə hissəsi ilə razılaşmayan hakimin yazılı rəyi; qərarla birlikdə dərc edilir.
- Hakimiyyətlərin bölünməsi prinsipiDövlət hakimiyyətinin qanunvericilik, icra və məhkəmə qollarına bölünməsi və hər qolun öz səlahiyyətləri çərçivəsində müstəqil olması prinsipi.
- Hərbi vəziyyətƏrazi işğalı, müharibə elanı, silahlı hücum və ya blokada təhlükəsi zamanı Prezidentin bütün ərazidə və ya ayrı-ayrı yerlərdə elan etdiyi xüsusi hüquqi rejim.
- Hüquqi dövlətDövlət hakimiyyətinin daxili məsələlərdə yalnız hüquqla, xarici məsələlərdə isə beynəlxalq müqavilələrlə məhdudlaşdığı dövlət.
- Xalq hakimiyyətiDövlət hakimiyyətinin yeganə mənbəyinin Azərbaycan xalqı olduğunu bildirən və bütün hakimiyyəti xalqın iradəsinə bağlayan konstitusiya prinsipi.
- Xalq suverenliyiAzərbaycan xalqının öz müqəddəratını sərbəst və müstəqil həll etmək və öz idarəetmə formasını müəyyən etmək üzrə suveren hüququ.
- KonstitusiyaDövlətin əsas qanunu — ən yüksək hüquqi qüvvəyə malik, dövlət quruluşunu müəyyən edən sənəd.
- VətəndaşlıqŞəxslə dövlət arasında qarşılıqlı hüquq və vəzifələri əks etdirən daimi hüquqi əlaqə.
Digər hüquq sahələri
Təriflər və izahlar məlumat xarakterlidir. Qanunun rəsmi mətni: e-qanun.az.