Hakimiyyətlərin bölünməsi prinsipi

Hakimiyyətlərin bölünməsi prinsipi — qanunvericilikdə tərifi

III. Azərbaycan Respublikasında dövlət hakimiyyəti hakimiyyətlərin bölünməsi prinsipi əsasında təşkil edilir: – qanunvericilik hakimiyyətini Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi həyata keçirir; – icra hakimiyyəti Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə mənsubdur; – məhkəmə hakimiyyətini Azərbaycan Respublikasının məhkəmələri həyata keçirir.

IV. Bu Konstitusiyanın müddəalarına əsasən qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyətləri qarşılıqlı fəaliyyət göstərir və öz səlahiyyətləri çərçivəsində müstəqildirlər.

Hakimiyyətlərin bölünməsi prinsipi nə deməkdir?

Hakimiyyətlərin bölünməsi prinsipinə görə dövlət hakimiyyəti bir orqanda cəmlənmir, üç qol arasında bölüşdürülür. Qanunvericilik hakimiyyətini Milli Məclis həyata keçirir, icra hakimiyyəti Prezidentə mənsubdur, məhkəmə hakimiyyətini isə məhkəmələr həyata keçirir. Qollar qarşılıqlı fəaliyyət göstərir, lakin hər biri öz səlahiyyətləri çərçivəsində müstəqildir.

Prinsip qolların bir-birinin işinə qarışmasının qarşısını alır. Məsələn, qanunlarda və Milli Məclisin qərarlarında icra hakimiyyəti və məhkəmə orqanlarına konkret tapşırıqlar nəzərdə tutula bilməz (Konstitusiya, maddə 93), məhkəmə hakimiyyətini isə ədalət mühakiməsi yolu ilə yalnız məhkəmələr həyata keçirir (Konstitusiya, maddə 125). Eyni prinsip Naxçıvan Muxtar Respublikasında da tətbiq olunur: orada hakimiyyət Ali Məclis, Nazirlər Kabineti və məhkəmələr arasında bölünür (Konstitusiya, maddə 135).