Hüquqi terminMəhkəmə və hüquq mühafizə orqanları
Ədalət mühakiməsi
QISACA
Məhkəmələrin işlərə qanunla müəyyən edilmiş qaydada baxıb həll etməsi; məhkəmə hakimiyyəti məhz bu yolla və yalnız məhkəmələr tərəfindən həyata keçirilir.
Ədalət mühakiməsi — qanunvericilikdə tərifi
Ədalət mühakiməsi hakimlərin müstəqilliyi təmin edilməklə, heç bir məhdudiyyət qoyulmadan, faktlara əsasən, qərəzsiz, ədalətlə və qanunlara müvafiq həyata keçirilir.
Ədalət mühakiməsi nə deməkdir?
Konstitusiyaya görə məhkəmə hakimiyyətini ədalət mühakiməsi yolu ilə yalnız məhkəmələr həyata keçirir (Konstitusiya, maddə 125). Məhkəmələrin fəaliyyəti yalnız ədalət mühakiməsinə və qanunda nəzərdə tutulmuş hallarda məhkəmə nəzarətinə yönəlib, onların üzərinə başqa vəzifələr qoyulması yolverilməzdir (Məhkəmələr və hakimlər haqqında Qanun, maddə 3).
Qanun bu fəaliyyətin əsas şərtlərini də müəyyən edir: ədalət mühakiməsi hər kəsin qanun və məhkəmə qarşısında hüquq bərabərliyi əsasında aparılır (Məhkəmələr və hakimlər haqqında Qanun, maddə 7), məhkəmə icraatı çəkişmə prinsipi əsasında həyata keçirilir, ədalət mühakiməsi isə təqsirsizlik prezumpsiyasına əsaslanır (Konstitusiya, maddə 127). Məhkəmə icraatına hər hansı məhdudiyyət qoyulması, təsir və müdaxilə, habelə məhkəməyə hörmətsizlik yolverilməzdir və qanunvericiliyə uyğun məsuliyyətə səbəb olur (Məhkəmələr və hakimlər haqqında Qanun, maddə 9).
Mənbə: Məhkəmələr və hakimlər haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu, maddə 8