Ədalət prinsipi

Ədalət prinsipi — qanunvericilikdə tərifi

Cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır.

8.2. Heç kəs eyni bir cinayətə görə iki dəfə cinayət məsuliyyətinə cəlb oluna bilməz.

Ədalət prinsipi nə deməkdir?

Ədalət prinsipi cəzanın ölçüsünə aiddir: tətbiq edilən cəza cinayətin xarakterinə, ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, törədilməsi hallarına və təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 8.1). Bu tələb cəza təyininin ümumi əsaslarında konkretləşir: daha ciddi cəza növü və ya həddi yalnız az ciddi cəza cəzanın məqsədlərini təmin edə bilmədikdə təyin edilir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 58.1), cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, cəzanın şəxsin islahına və ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 58.3).

Prinsipin ikinci tərkib hissəsi eyni cinayətə görə təkrar məsuliyyətin qadağasıdır: heç kəs eyni bir cinayətə görə iki dəfə cinayət məsuliyyətinə cəlb oluna bilməz (Cinayət Məcəlləsi, maddə 8.2). Eyni məntiqlə, Xüsusi hissənin maddəsində cinayət tərkibinin əlaməti kimi nəzərdə tutulmuş ağırlaşdırıcı hal cəza təyin edilərkən təkrar nəzərə alına bilməz (Cinayət Məcəlləsi, maddə 61.3).