Eyni əmələ görə təkrar məhkum etmənin yolverilməzliyi

Qanunvericilikdə tərifi

Heç kəs eyni əməlin törədilməsinə görə təkrar məhkum edilə bilməz.

34.2. Bu Məcəllənin 41-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda məhkəmədə müvafiq olaraq dövlət ittihamçısının və ya xüsusi ittihamçının şəxsə qarşı cinayət təqibindən könüllü imtina etməsi eyni əməlin təkrarən həmin şəxsə istinad edilməsini istisna edir (yeni açılmış hallardan başqa).

34.3. Hər hansı əməlin törədilməsinə görə şəxsin barəsində qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmənin hökmü varsa, həmin şəxsin haqqında eyni əmələ görə cinayət təqibinin təzələnməsi, ittihamın daha ağır ittihamla əvəz edilməsi və ona daha ağır cəza təyin edilməsi yolverilməzdir.

Sadə dildə izah

Eyni əmələ görə təkrar məhkum etmənin yolverilməzliyi Konstitusiyada (Konstitusiya, maddə 64) və Cinayət Məcəlləsində də təsbit olunub: heç kəs eyni bir cinayətə görə iki dəfə cinayət məsuliyyətinə cəlb oluna bilməz (Cinayət Məcəlləsi, maddə 8.2). Cinayət-Prosessual Məcəllə onu yalnız təkrar məhkum etmə ilə məhdudlaşdırmır: qüvvəyə minmiş hökmdən sonra təqibin təzələnməsi və ittihamın ağırlaşdırılması da qadağandır, məhkəmədə təqibdən könüllü imtina isə yeni açılmış hallar olmadıqca eyni əmələ görə yenidən ittihamı istisna edir.

Prinsip cinayət təqibini istisna edən hal kimi təmin olunur: şəxs barəsində eyni ittiham üzrə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü və ya təqibi qeyri-mümkün edən ləğv edilməmiş qərarı olduqda təqib başlanmır, başlanmışsa xitam verilir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 39.1.6). Eyni nəticə təhqiqatçının, müstəntiqin və ya prokurorun ləğv edilməmiş xitam qərarı olduqda da yaranır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 39.1.7). Qüvvəyə minmiş hökmün məcburiliyi isə onun kassasiya qaydasında və yeni açılmış hallar üzrə yoxlanılmasına mane olmur (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 65.3).