Cinayət təqibini istisna edən hallar

Cinayət təqibini istisna edən hallar — qanunvericilikdə tərifi

Aşağıdakı hallarda cinayət təqibi başlanıla bilməz, başlanmış cinayət təqibinə isə xitam verilməlidir (o cümlədən cinayət işi başlana bilməz, başlanılmış cinayət işi üzrə icraata isə xitam verilməlidir):

39.1.1. cinayət hadisəsi olmadıqda;

39.1.2. əməldə cinayət tərkibi olmadıqda;

39.1.3. cinayət məsuliyyətinə cəlbetmə müddətləri keçdikdə (cinayət məsuliyyətinə cəlbetmə müddətinin dayandırılması halları istisna edilməklə); …

Cinayət təqibini istisna edən hallar nə deməkdir?

Qanun bu halları konkret sadalayır: cinayət hadisəsinin və ya cinayət tərkibinin olmaması, cinayət məsuliyyətinə cəlbetmə müddətlərinin keçməsi, şəxsin məsuliyyət yaşına çatmaması, onun ölümü, eyni ittiham üzrə qüvvəyə minmiş hökmün və ya ləğv edilməmiş xitam qərarının olması, zərər çəkmiş şəxsin şikayətinin olmaması, xüsusi ittiham işlərində barışma, anlaqsızlıq, məsuliyyətdən azad etmə əsasları və amnistiya (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 39.1). Bəzi hallar üçün istisnalar nəzərdə tutulub, məsələn, ölmüş şəxsə bəraət verilməsi zərurəti (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 39.1.5).

Bu siyahıdan yalnız cinayət hadisəsinin və tərkibin olmaması bəraətverici sayılır; aidiyyətin olmaması və təqsirin sübuta yetirilməməsi də belə əsasdır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 39.3). Hallar məhkəməyədək icraatda aşkar edildikdə təhqiqatçı, müstəntiq və ya prokuror xitam barədə qərar çıxarır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 41.1), məhkəmə baxışında isə qanunda göstərilən hallarda məhkəmə xitam qərarı çıxarır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 43.1), bəraətverici əsaslar aşkar edildikdə isə bəraət hökmü çıxarılır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 41.5). Onları cinayət təqibinin həyata keçirilməməsinə imkan verən hallardan — cinayət məsuliyyətindən və cəzadan azad etmə hallarından fərqləndirmək lazımdır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 40.1).