Anlaqsızlıq

Anlaqsızlıq — qanunvericilikdə tərifi

İctimai təhlükəli əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətdiyi zaman anlaqsız vəziyyətdə olmuş, yəni xroniki psixi xəstəlik, psixi fəaliyyətin müvəqqəti pozulması, əqli gerilik və ya sair psixi xəstəlik nəticəsində öz əməlinin (hərəkət və ya hərəkətsizliyinin) faktiki xarakterini və ictimai təhlükəliliyini dərk etməyən və ya onu idarə edə bilməyən şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmir.

Anlaqsızlıq nə deməkdir?

Anlaqsızlıq cinayət məsuliyyətini istisna edir, çünki məsuliyyət yalnız anlaqlı şəxsə aiddir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 19). Onun iki meyarı var: tibbi meyar xroniki psixi xəstəlik, psixi fəaliyyətin müvəqqəti pozulması, əqli gerilik və ya sair psixi xəstəlikdir; hüquqi meyar isə bunun nəticəsində şəxsin əməlinin faktiki xarakterini və ictimai təhlükəliliyini dərk etməməsi və ya onu idarə edə bilməməsidir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 21.1). Vəziyyət əməlin törədildiyi ana görə qiymətləndirilir.

Anlaqsız vəziyyətdə ictimai təhlükəli əməl törətmiş şəxs barəsində məhkəmə tibbi xarakterli məcburi tədbirlər tətbiq edə bilər (Cinayət Məcəlləsi, maddə 21.2); bu tədbirlər psixi pozuntu şəxsin özünə və ya başqalarına zərər yetirilməsi təhlükəsi yaratdıqda təyin edilir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 93.2). Anlaqsızlığı anlaqlılığı istisna etməyən psixi pozuntudan fərqləndirmək lazımdır: sonuncu halda şəxs məsuliyyət daşıyır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 22.1). Sərxoş halda cinayət törətmiş şəxs isə səbəbindən asılı olmayaraq məsuliyyətdən azad olunmur (Cinayət Məcəlləsi, maddə 23).