Bəraətverici əsaslar

Bəraətverici əsaslar — qanunvericilikdə tərifi

Hər hansı şəxs barəsində başlanılmış cinayət təqibinə həmçinin onun cinayət törədilməsinə aidiyyəti olmadıqda və ya təqsirliliyi sübuta yetirilmədikdə xitam verilir.

39.3. Bu Məcəllənin 39.1.1, 39.1.2 və 39.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda cinayət təqibi bəraətverici əsaslarla xitam verilmiş hesab olunur.

Bəraətverici əsaslar nə deməkdir?

Cinayət təqibinə müxtəlif əsaslarla xitam verilə bilər, lakin bunlardan yalnız bəziləri bəraətverici sayılır: cinayət hadisəsinin olmaması, əməldə cinayət tərkibinin olmaması, şəxsin cinayətin törədilməsinə aidiyyətinin olmaması və təqsirliliyinin sübuta yetirilməməsi. Bu əsaslarla təqibinə xitam verilmiş şəxs təqsirsiz sayılır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 55.2) və pozulmuş hüquqlarının bərpasını, vurulmuş ziyanın ödənilməsini tələb edə bilər (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 36.1).

Bəraətverici olmayan əsaslarla, məsələn, müddətin keçməsi və ya amnistiya ilə xitam şəxsin təqsirsizliyini təsdiq etmir; buna görə belə xitam üçün təqsirləndirilən və ya şübhəli şəxsin razılığı tələb olunur, razılıq olmadıqda icraat davam etdirilir və hökmlə başa çatır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 41.2). Məhkəmə baxışı başlanandan sonra bəraətverici əsaslar aşkar edildikdə və ittihamçılar təqibdən imtina etmədikdə məhkəmə bəraət hökmü çıxarır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 41.5).

Nümunə

Müstəntiq A-nın cinayətin törədilməsinə aidiyyəti olmadığını müəyyən edərək təqibə xitam verir; bu, bəraətverici əsas sayıldığından A təqsirsiz hesab olunur və ziyanın ödənilməsini tələb edə bilər.