Cəzanın təyin edilməsinin ümumi əsasları

Cəzanın təyin edilməsinin ümumi əsasları — qanunvericilikdə tərifi

Cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır.

Cəzanın təyin edilməsinin ümumi əsasları nə deməkdir?

Cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsə Ümumi hissənin müddəaları nəzərə alınmaqla Xüsusi hissənin maddəsində nəzərdə tutulmuş hədlərdə ədalətli cəza təyin edilir. Daha ciddi cəza növü və ya həddi yalnız az ciddi cəza cəzanın məqsədlərini təmin edə bilmədikdə seçilir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 58.1).

Cəzanı yüngülləşdirən halların siyahısı açıqdır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 59.2), ağırlaşdıran hallar isə yalnız qanunda sadalananlarla məhdudlaşır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 61.2). Sanksiyadan daha ciddi cəza yalnız cinayətlərin məcmusu və hökmlərin məcmusu üzrə təyin edilə bilər, daha yüngül cəzanın təyini əsasları isə ayrıca normada müəyyən edilir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 58.2). Bu qaydalar ədalət prinsipinin cəzanın təyinində təzahürüdür (Cinayət Məcəlləsi, maddə 8.1).