Cəza

Cəza — qanunvericilikdə tərifi

Cəza məhkəmə hökmü ilə təyin edilən cinayət-hüquqi xarakterli tədbirdir. Cəza cinayət törətməkdə təqsirli hesab edilən şəxsə tətbiq olunur və həmin şəxs barəsində bu Məcəllə ilə müəyyən edilən məhrumiyyətlər yaradılmasından və ya onun hüquq və azadlıqlarının məhdudlaşdırılmasından ibarətdir.

Cəza nə deməkdir?

Cəza üç əlamətlə səciyyələnir: yalnız məhkəmə hökmü ilə təyin edilir, yalnız cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsə tətbiq olunur və Məcəllədə müəyyən edilən məhrumiyyətlərdən və ya hüquq və azadlıqların məhdudlaşdırılmasından ibarətdir. Cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və yeni cinayətlərin qarşısının alınması məqsədi ilə tətbiq edilir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 41.2).

Məcəllə cərimədən ömürlük azadlıqdan məhrum etməyədək on iki cəza növü sadalayır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 42). Onlar əsas və əlavə cəzalara bölünür (Cinayət Məcəlləsi, maddə 43). Cəza Xüsusi hissənin maddəsində nəzərdə tutulmuş hədlərdə, cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınmaqla təyin edilir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 58.3).