Cəzaçəkmə müəssisəsi

Cəzaçəkmə müəssisəsi — qanunvericilikdə tərifi

Cəzaçəkmə müəssisələri yetkinlik yaşına çatmayan şəxslər üçün tərbiyə müəssisələrindən, yetkinlik yaşına çatmış şəxslər üçün müxtəlif rejimli cəzaçəkmə müəssisələrindən, həbsxanalardan və azadlıqdan məhrum edilmiş şəxslər üçün nəzərdə tutulmuş müalicə müəssisələrindən ibarətdir. İstintaq təcridxanaları penitensiar müəssisə olmaqla təsərrüfat və məişət xidməti işlərinə görə bu müəssisədə saxlanılan məhkumlar üçün cəzaçəkmə müəssisələrinin vəzifələrini yerinə yetirirlər.

66.2. Cəzaçəkmə müəssisələri məntəqə tipli, ümumi, ciddi, xüsusi rejimli cəzaçəkmə müəssisələrinə, tərbiyə müəssisələri isə ümumi və möhkəm rejimli müəssisələrə bölünürlər.

Cəzaçəkmə müəssisəsi nə deməkdir?

Cəzaçəkmə müəssisələri müəyyən müddətə və ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzalarının icra olunduğu yerlərdir; məhkum cəzasını, bir qayda olaraq, yaşayış yerinə yaxın ərazidə yerləşən müəssisədə çəkir (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 65.1). Sistem məhkumun yaşına və vəziyyətinə görə qurulur: yetkinlik yaşına çatmayanlar tərbiyə müəssisələrində, stasionar şəraitdə müayinə və müalicəyə ehtiyacı olan məhkumlar isə müalicə müəssisələrində cəza çəkir (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 66.3).

Konkret müəssisənin növünü məhkəmə hökmlə müəyyən edir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 56.3); növün sonradan dəyişdirilməsi də məhkəmə tərəfindən həyata keçirilir (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 70.5). Məhkum, bir qayda olaraq, cəzasının bütün müddətini bir müəssisədə çəkir (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 73.1). Müəssisələrdə yetkinlik yaşına çatmayanlar yetkinlik yaşına çatanlardan, kişilər isə qadınlardan ayrılıqda saxlanılır (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 72.1).