Hüquqi terminCəzaların icrası
Həbsxana
QISACA
Xüsusilə ağır cinayətə, xüsusi təhlükəli residivə görə və ya ömürlük azadlıqdan məhrum edilmiş məhkumların kameralarda saxlanıldığı cəzaçəkmə müəssisəsi.
Həbsxana — qanunvericilikdə tərifi
Həbsxanalarda xüsusilə ağır cinayətlər törətməyə görə beş ildən artıq müddətə azadlıqdan məhrum etməyə məhkum olunmuş şəxslər, cəza müddətini tam və ya onun bir hissəsini çəkməklə cinayətlərin xüsusi təhlükəli residivinə görə məhkum olunmuş şəxslər, ömürlük azadlıqdan məhrum etmə növündə cəzaya məhkum olunmuş şəxslər, həmçinin ümumi, ciddi və xüsusi rejimli cəzaçəkmə müəssisələrindən bu Məcəllənin 70.4.3-cü maddəsinə uyğun olaraq həbsxanaya keçirilmiş məhkumlar saxlanılırlar.
Həbsxana nə deməkdir?
Həbsxana yetkinlik yaşına çatmış məhkumlar üçün nəzərdə tutulmuş cəzaçəkmə müəssisələrindən biridir (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 66.1). Burada, təsərrüfat və məişət xidməti işinə cəlb olunanlar istisna olmaqla, məhkumlar ümumi kameralarda saxlanılır, zəruri hallarda isə müdiriyyətin əsaslandırılmış qərarı ilə birnəfərlik kameralarda yerləşdirilə bilər (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 121.1).
Ömürlük məhkumlar və təsərrüfat və məişət xidməti işi üçün saxlananlar istisna olmaqla, digər məhkumlar üçün ümumi və ciddi saxlanma şəraiti müəyyən edilir (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 120.2); ciddi şəraitdə olma müddəti iki aydan altı ayadəkdir (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 120.4). Məhkum qadınlar və orqanizm funksiyalarının 61-100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən edilmiş məhkumlar ciddi şəraitə keçirilə bilməz (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 120.5). Müsbət xarakterizə edilən məhkum hökmlə müəyyən olunmuş həbsxanada saxlanma müddətinin ən azı yarısını çəkdikdən sonra cəzaçəkmə müəssisəsinə keçirilə bilər (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 70.2.1), qaydaları qərəzli pozan məhkum isə əksinə, ümumi, ciddi və ya xüsusi rejimli müəssisədən üç ildən çox olmayan müddətə həbsxanaya keçirilə bilər (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 70.4.3).
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 120.1