Hüquqi terminCəzaların icrası
Cəzanın icrası qaydalarının qərəzli pozulması
Həmçinin: rejimin qərəzli pozulması, qərəzli pozuntu
QISACA
Məcəllədə sadalanan ciddi rejim pozuntuları: alkoqol və ya narkotik qəbulu, xırda xuliqanlıq, işçi heyətini hədələmə, il ərzində üç dəfədən çox tənbeh alma.
Qanunvericilikdə tərifi
Cəzanın icrası qaydalarının qərəzli pozulması aşağıdakı hallar hesab olunur:
108.1.1. alkoqol və ya digər güclü təsir göstərən maddələri qəbul etmək;
108.1.2. narkotik vasitələri və ya psixotrop maddələri qəbul etmək;
108.1.3. xırda xuliqanlıq;
108.1.4. cəzaçəkmə müəssisəsinin işçi heyətini hədələmək, təhqir etmək və ya onların qanuni tələblərinə tabe olmamaq;
108.1.5. xidməti borclarını yerinə yetirən digər dövlət nümayəndələrini hədələmək və ya təhqir etmək;
108.1.6. qrup halında tabe olmamaq və ya belə qruplarda fəal iştirak etmək;
108.1.7. il ərzində üç dəfədən çox tənbeh edilmək.
Sadə dildə izah
Qərəzli pozulma adi intizam xətasından daha ağır nəticələr doğurur və onun halları Məcəllədə konkret sadalanır. Siyahı həm pozuntunun xarakterinə, məsələn, alkoqol, narkotik vasitə və ya psixotrop maddə qəbuluna, işçi heyətini hədələməyə və ya qrup halında tabe olmamağa, həm də təkrarlığa əsaslanır: il ərzində üç dəfədən çox tənbeh edilən məhkum da qaydaları qərəzli pozmuş sayılır (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 108.1). Məntəqə tipli müəssisələrdə müəssisəni icazəsiz tərk etmə və üzrsüz səbəbdən ayda iki dəfədən çox vaxtında qayıtmama da qərəzli pozuntudur (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 108.1-1).
Pozuntunun qərəzli olması tənbeh tədbiri ilə eyni vaxtda müdiriyyətin əsaslandırılmış qərarı ilə müəyyən edilir (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 108.2). Belə məhkumlara ağırlaşdırılmış tənbehlər tətbiq oluna bilər (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 107.2); onlar məntəqə tipli müəssisədən daha ciddi rejimə, ümumi, ciddi və xüsusi rejimli müəssisələrdən isə üç ilədək müddətə həbsxanaya keçirilə bilərlər (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 70.4). Müəssisənin növünü məhkəmə dəyişdirir (Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 70.5).
Nümunə
Ümumi rejimli müəssisədə cəza çəkən məhkum il ərzində dördüncü dəfə tənbeh alırsa, bu, rejimin qərəzli pozulması sayılır və onun barəsində daha ciddi tədbirlər görülə bilər.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Cəzaların İcrası Məcəlləsi, maddə 108.1