Hüquqi terminCinayət hüququ
Xuliqanlıq
Həmçinin: xuliqan hərəkətləri
QISACA
Cəmiyyətə açıq hörmətsizlik ifadə edən, zor, zor hədəsi və ya özgə əmlakının zədələnməsi ilə müşayiət olunan, ictimai qaydanı kobud pozan qərəzli hərəkət.
Xuliqanlıq — qanunvericilikdə tərifi
Xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı kobud surətdə pozan, cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik ifadə edən, şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, habelə özgənin əmlakının məhv edilməsi, yaxud zədələnməsi ilə müşayiət edilən qərəzli hərəkətlər — min manatdan üç min manatadək miqdarda cərimə və ya bir ilədək müddətə islah işləri və ya bir ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya bir ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.
Xuliqanlıq nə deməkdir?
Xuliqanlıq üçün bir neçə əlamət birlikdə tələb olunur: hərəkət ictimai qaydanı kobud surətdə pozmalı, cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik ifadə etməli və qərəzli olmalıdır. Bundan əlavə, o, şəxslərə zor tətbiqi və ya zor hədəsi, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət olunmalıdır. Əsas tərkibə görə cərimə, islah işləri, azadlığın məhdudlaşdırılması və ya bir ilədək azadlıqdan məhrum etmə təyin edilir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 221.1).
Əməl bir qrup şəxs tərəfindən, təkrar və ya ictimai qaydanı qoruyan hakimiyyət nümayəndəsinə və ya digər şəxsə müqavimət göstərməklə törədildikdə məsuliyyət ağırlaşır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 221.2). Silahdan və ya silah qismində istifadə olunan əşyalardan istifadə etməklə törədilən və zərər çəkmiş şəxsə zor tətbiqi, yaxud əmlakın məhvi və ya zədələnməsi ilə müşayiət olunan xuliqanlıq iki ildən beş ilədək azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 221.3).
Nümunə
Kafedə səs-küy salan A ona irad tutan müştərini itələyib vitrini sındırırsa, onun ictimai qaydanı kobud pozan bu hərəkətləri xuliqanlıq kimi qiymətləndirilə bilər.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsi, maddə 221.1