Dənizlə yük daşınması müqaviləsi

Dənizlə yük daşınması müqaviləsi — qanunvericilikdə tərifi

Dənizlə yük daşınması müqaviləsi daşıyıcının yükgöndərənin və ya fraxtedənin ona verdiyi və ya verəcəyi yükü haqq müqabilində olduğu yerdən təyinat limanına daşımağı və əqd əsasında yüklərin alınmasına səlahiyyətli fiziki və ya hüquqi şəxsə (bundan sonra – yükalan) verməyi, yükgöndərən, fraxtedən, yükalan və ya onların səlahiyyətləndirdiyi digər şəxs isə daşımanın dəyərini (fraxtı) ödəməyi öhdəsinə götürməsi barəsində müqavilədir.

Dənizlə yük daşınması müqaviləsi nə deməkdir?

Müqavilənin tərəfləri bir tərəfdən daşıyıcı, digər tərəfdən yükgöndərən və ya fraxtedəndir; yükalan isə yükü təyinat limanında qəbul etməyə səlahiyyətli şəxsdir. Daşıyıcı mülkiyyət, icarə və ya istifadə hüququ ilə gəmiyə malik olan şəxsdir; daşımanı onun tapşırığı ilə həyata keçirən başqa şəxs faktiki daşıyıcı adlanır (Ticarət Gəmiçiliyi Məcəlləsi, maddə 87.4). Müqavilə bütün gəminin, onun bir hissəsinin və ya gəmi yerlərinin verilməsi şərti ilə (çarter) və ya belə şərt olmadan bağlana bilər (Ticarət Gəmiçiliyi Məcəlləsi, maddə 87.3).

Müqavilənin mövcudluğu və məzmunu çarter, konosament və ya digər yazılı sübutlarla təsdiq edilir (Ticarət Gəmiçiliyi Məcəlləsi, maddə 87.2). Fəslin qaydaları tərəflərin razılaşması ilə dəyişdirilə bilər, lakin birbaşa göstərilmiş hallarda bu qaydalara zidd razılaşma əhəmiyyətsizdir (Ticarət Gəmiçiliyi Məcəlləsi, maddə 87.7). Müntəzəm daşımalarda tərəflər yüklərin daşınmasının təşkili haqqında uzunmüddətli müqavilə də bağlaya bilər (Ticarət Gəmiçiliyi Məcəlləsi, maddə 88.1).

Nümunə

İxracatçı şirkət daşıyıcı ilə müqavilə bağlayır: daşıyıcı 500 ton taxılı təyinat limanına çatdırır, şirkət isə razılaşdırılmış fraxtı ödəyir.