Hüquqi terminSahibkarlıq və rəqabət
Hökmran mövqedən sui-istifadə
QISACA
Hökmran mövqe tutan şirkətin bazar gücündən rəqabəti məhdudlaşdırmaq üçün istifadə etməsi: inhisar qiymətləri, müqavilədən imtina, ayrı-seçkilik.
Hökmran mövqedən sui-istifadə — qanunvericilikdə tərifi
16.1. Təsərrüfat subyektlərinin təkbaşına və ya birgə hökmran mövqedən bu Məcəllənin 16.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan rəqabətin məhdudlaşdırılmasına səbəb olan (və ya ola bilən) sui-istifadə halları qadağan edilir.
16.2. Hökmran mövqedən rəqabətin məhdudlaşdırılmasına səbəb olan (və ya ola bilən) sui-istifadə halları aşağıdakılardır, lakin bunlarla məhdudlaşdırılmır:
16.2.1. aşağı və ya yüksək inhisar qiymətlərinin tətbiqi;
16.2.2. müştərilərin mənafeyinə zidd olaraq istehsalın, satışın və ya texniki inkişafın (o cümlədən yeni texnologiyanın tətbiqinin) məhdudlaşdırılması; …
Hökmran mövqedən sui-istifadə nə deməkdir?
Hökmran mövqe tutmaq qanunsuz deyil, qadağan olunan bu mövqedən sui-istifadədir. Məcəllə sui-istifadə hallarının açıq siyahısını verir: aşağı və ya yüksək inhisar qiymətlərinin tətbiqi, istehsalın və ya satışın məhdudlaşdırılması, müqaviləyə predmetlə əlaqəsi olmayan öhdəliklərin əlavə edilməsi, əsassız olaraq müqavilə bağlamaqdan imtina, rəqibin mühüm əhəmiyyətli resursdan istifadədən məhrum edilməsi, eyni növ müqavilələrə fərqli şərtlərin tətbiqi (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 16.2).
Subyekt öz hərəkətinin obyektiv zəruriliyini (təhlükəsizlik, istehlakçıların sağlamlığının qorunması, ictimai asayiş) və ya səmərəliliyini sübut edə bilər; rəqabət orqanı əsaslandırmanı qənaətbəxş hesab etdikdə qadağa ona tətbiq edilmir (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 16.4). Hökmran mövqedən sui-istifadəyə görə əvvəlki maliyyə ilindəki ümumi dövriyyənin 10 faizinədək maliyyə sanksiyası nəzərdə tutulub (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 77.3.3).
Nümunə
Bazarda yeganə olan liman operatoru iqtisadi əsas olmadan rəqib daşıyıcıya xidmət göstərməkdən imtina edirsə, bu, hökmran mövqedən sui-istifadə sayıla bilər.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Rəqabət Məcəlləsi, maddə 16