Hökmran mövqe

Hökmran mövqe — qanunvericilikdə tərifi

1.1.17. hökmran mövqe – bazar payı bu Məcəllədə qeyd olunan hədlərdən çox olan təsərrüfat subyektinin öz üstün bazar gücünə əsaslanaraq, rəqiblərdən və müştərilərdən asılı olmadan müvafiq bazarda rəqabəti məhdudlaşdırmaq və ya ona təsir etmək (o cümlədən məhsulun dövriyyəsinin ümumi qaydalarını və şərtlərini dəyişdirmək, bazara giriş maneələri yaratmaq, rəqibləri bazardan çıxarmaq) imkanı verən müstəsna vəziyyəti; …

Hökmran mövqe nə deməkdir?

Hökmran mövqenin mahiyyəti üstün bazar gücüdür: belə şirkət məhsul dövriyyəsinin şərtlərini dəyişdirə, bazara giriş maneələri yarada və rəqibləri bazardan çıxara bilir. Məcəllə bunun kəmiyyət hədlərini müəyyən edir: 50 faiz və daha çox bazar payına malik subyekt hökmran mövqe tutmuş hesab edilir (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 15.1), 35 faizdən çox paya malik subyekt isə bazara təsir imkanı olduqda hökmran sayılır (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 15.4).

Hərəkətləri birgə xarakter daşıyan bir neçə subyekt də birgə hökmran mövqe tuta bilər: hər birinin payı 10 faizdən çox olmaqla iki və ya üç subyektin birgə payı 50 faizdən, dörd və ya beş subyektin birgə payı 70 faizdən çox olduqda (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 15.2). Hökmran mövqenin özü qadağan edilmir; qadağan olunan ondan rəqabəti məhdudlaşdıran sui-istifadədir (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 16.1).

Nümunə

Ölkədə müəyyən məhsulun satışının 60 faizini həyata keçirən istehsalçı həmin müvafiq bazarda hökmran mövqe tutmuş hesab edilir.