Pasport xaricdə itdi və ya oğurlandı: qayıdış şəhadətnaməsi

Muzeydən çıxırsınız və çantanın açıq qaldığını görürsünüz: pasport, pul kisəsi, otel kartı yoxdur. Uçuşa üç gün qalıb, ətrafda isə dilini bilmədiyiniz şəhər. Pasport xaricdə itdi və ya oğurlandısa, evə qayıtmağın yolu polis bölməsindən və Azərbaycan konsulluğundan keçir.

İlk saatlarda nə etməli?

1. Oteli, taksini, son olduğunuz yerləri bir daha yoxlayın. Oğurluq ehtimalı varsa, bank kartlarını dərhal bloklayın — kartla bağlı addımları kartdan icazəsiz pul çıxdı: ilk 24 saatda nə etməli yazısında izah etmişik.
2. Yerli polisə müraciət edin və itki və ya oğurluq barədə arayış alın. Arayışda adınızın, soyadınızın və mümkünsə pasport nömrənizin düzgün yazıldığını yoxlayın.
3. Azərbaycanın həmin ölkədəki səfirliyi və ya konsulluğu ilə əlaqə saxlayın. Ünvan və telefonlar Xarici İşlər Nazirliyinin saytında (mfa.gov.az) var. Ölkədə Azərbaycan nümayəndəliyi yoxdursa, həmin ərazi çox vaxt qonşu ölkədəki nümayəndəliyin əhatə dairəsinə düşür.
4. Aviaşirkətə və səyahət sığortası varsa, sığorta şirkətinə xəbər verin: bilet dəyişikliyi və əlavə xərclərin ödənilməsi bundan asılı ola bilər.

Polis arayışını evə qədər özünüzdə saxlayın. Sərhəddə itmiş pasportla birlikdə itən vizanı izah edən yeganə rəsmi sənəd odur.

Konsulluğa hansı sənədlərlə getməli?

Konsulluğun əsas işi sizin kim olduğunuzu və Azərbaycan vətəndaşı olduğunuzu təsdiqləməkdir. Nə qədər çox sənəd gətirsəniz, bu, bir o qədər tez olur.

Fotoşəkillərin sayını və ölçüsünü, konsul rüsumunun məbləğini nümayəndəliyin saytından və ya telefonla dəqiqləşdirin. Heç bir sənəd qalmayıbsa, konsulluq şəxsiyyətinizi Azərbaycandakı səlahiyyətli orqanlara sorğu ilə yoxlayır və bu, prosesi xeyli uzadır. Ona görə pasportun fotosu telefonda və e-poçtda səfərin ən ucuz sığortasıdır.

Qayıdış şəhadətnaməsi ilə yeni pasportun fərqi

Turist üçün seçim adətən aydındır: qayıdış şəhadətnaməsi ilə evə dönmək və yeni pasportu Azərbaycanda almaq. Xaricdə təhsil alırsınızsa və ya işləyirsinizsə, konsulluqdan yeni pasport üçün müraciət imkanını soruşun.

Yolda nələrə diqqət etməli?

Qayıdış şəhadətnaməsi adi pasport deyil və hər ölkə onu tranzit üçün eyni cür qəbul etmir. Bileti tranzitlidirsə, aralıq ölkənin bu sənədi qəbul edib-etmədiyini aviaşirkətdən əvvəlcədən soruşun. Mümkünsə, birbaşa reys seçin.

Viza məsələsi də var. Olduğunuz ölkəyə vizanız itmiş pasportda idisə, çıxışda polis arayışı ilə vəziyyəti izah edəcəksiniz. Bəzi ölkələrdə çıxış üçün yerli miqrasiya orqanından ayrıca icazə və ya viza bərpası tələb oluna bilər — bunu konsulluqdan soruşun.

Azərbaycana qayıtdıqdan sonra

Yeni pasport üçün ASAN xidmət mərkəzinə müraciət edin; lazım olan sənədlərin siyahısını əvvəlcədən yoxlayın. Şəxsiyyət vəsiqəniz də itibsə, onu ayrıca bərpa etdirməli olacaqsınız.

İtmiş kimi bildirilmiş pasport sonradan tapılsa belə, onunla səyahət etməyin: belə sənəd sərhəddə problem yaradır. Pasport oğurlanıbsa, sonrakı aylarda kredit tarixçənizi yoxlayın — sizin adınıza tanımadığınız borc görünsə, kredit bürosuna etiraz qaydası ilə hərəkət edin.

Həyat nümunəsi

Aytən Romada muzeydən çıxanda pasportunun və 300 avronun oğurlandığını görür, uçuşa 3 gün qalıb. Həmin gün polis bölməsində arayış alır, telefonunda saxladığı pasport fotosu ilə Azərbaycan səfirliyinə gedir. Şəxsiyyəti tez təsdiqlənir və ona qayıdış şəhadətnaməsi verilir. Aytənin bileti tranzitli olduğu üçün aviaşirkətlə əlaqə saxlayır və aralıq ölkənin bu sənədi qəbul etdiyini dəqiqləşdirir. Bakıya qayıtdıqdan 2 gün sonra yeni pasport üçün müraciət edir.

Tez-tez verilən suallar

Qayıdış şəhadətnaməsi nə qədər vaxta hazırlanır?

Şəxsiyyətiniz sənədlə tez təsdiqlənirsə, adətən qısa müddətdə. Heç bir sənəd yoxdursa, konsulluq Azərbaycana sorğu göndərir və gözləmə uzanır.

Şəxsiyyət vəsiqəsi ilə qayıtmaq olarmı?

Bəzi ölkələrlə razılaşmalara əsasən Azərbaycan vətəndaşları şəxsiyyət vəsiqəsi ilə də səyahət edə bilir. Olduğunuz ölkə belə ölkələrdəndirsə, vəsiqə ilə qayıtmaq mümkün ola bilər — bunu konsulluqdan və aviaşirkətdən dəqiqləşdirin.

Uşağın pasportu itsə, nə etməli?

Qayda eynidir: polis arayışı və konsulluğa müraciət, ərizəni isə valideyn verir. Uşaqla səyahətin digər sənəd tələblərini uşağın xaricə aparılması yazısında izah etmişik.

Polis arayışı almadan konsulluğa getmək olarmı?

Bəzən mümkündür, amma arayış həm konsulluq, həm sərhəd, həm də sığorta şirkəti üçün əsas sübutdur. Onu almaq üçün vaxt itirmək sonradan daha çox vaxt itirməkdən yaxşıdır.