Xaricdən bağlama sifarişi: rüsumsuz hədd və gömrük rəsmiləşdirilməsi

Səbətdə ayaqqabı, qulaqlıq və uşaq üçün paltar var, sifarişi təsdiqləmək üçün bir düymə qalıb. Amma içinizdə sual qalır: gömrük pul alacaqmı, bağlamanı necə bəyan etməli, kargo şirkəti «bağlamanız saxlanılıb» yazsa, nə etməli? Xaricdən bağlama sifarişi sadə görünür, hədd və bəyan qaydasını bilmədikdə isə gözlənilməz xərcə çevrilir.

Rüsumsuz hədd necə işləyir?

Fiziki şəxsə poçt və ya ekspres daşıma ilə göndərilən mallar şəxsi istifadə üçün sayılırsa, onların dəyəri müəyyən həddə çatana qədər gömrük ödənişi tutulmur. Bu həddin ölçüsünü və hesablanma dövrünü Dövlət Gömrük Komitəsi rəsmi saytında (customs.gov.az) dərc edir. Rəqəmi oradan yoxlayın: sosial şəbəkələrdə dolaşan cədvəllər çox vaxt köhnəlmiş olur.

Hədd barədə üç şeyi bilmək kifayətdir. Birincisi, o, alıcıya bağlıdır: sizin adınıza eyni dövrdə gələn bütün bağlamaların dəyəri toplanır. İkincisi, dəyər sifarişin qəbzində (hesab-fakturada) göstərilən qiymətdən götürülür, gömrük isə onu yoxlamaq hüququna malikdir. Üçüncüsü, güzəşt yalnız şəxsi istifadə üçün olan mallara şamil olunur, satış üçün gətirilən mallara yox.

Bağlama necə bəyan edilir: addım-addım

1. Sifariş verəndə alıcı kimi öz adınızı, kargo şirkətinin xaricdəki anbar ünvanını və müştəri kodunuzu səhvsiz yazın.
2. Bağlama anbara çatanda kargo şirkətinin şəxsi kabinetində sifarişin qəbzini yükləyin. Qəbzdə malın adı, sayı və ödədiyiniz qiymət aydın görünməlidir.
3. Bağlamanı Dövlət Gömrük Komitəsinin «Smart Customs» mobil tətbiqində bəyan edin. Bəzi kargo şirkətləri məlumatı sizin adınıza ötürür, amma bəyan edilən məlumata görə məsuliyyət alıcının üzərində qalır.
4. Gömrük bağlamanı yoxlayır. Cəm hədd daxilindədirsə, bağlama buraxılır; həddi keçibsə, ödəniş hesablanır və siz onu ödədikdən sonra bağlama təhvil verilir.
5. Bağlamanı kargo ofisindən və ya kuryerdən alanda məzmununu yoxlayın, zədə və ya çatışmazlıq varsa, bunu dərhal qeyd etdirin.

Həddi keçəndə və ya bağlama saxlananda nə olur?

Gömrük ödənişinin hansı bazadan və hansı dərəcə ilə hesablandığını customs.gov.az-dakı izahlardan və «Smart Customs»dakı hesablamadan görəcəksiniz. Rəqəmlə razı deyilsinizsə, əvvəl qəbzi və ödəniş təsdiqini yenidən yükləyin: mübahisələrin çoxu səhv oxunmuş və ya natamam sənəddən yaranır.

Bağlamanı bölmək, qiyməti azaltmaq: niyə işləmir?

Ən geniş yayılmış «məsləhət» sifarişi bir neçə bağlamaya bölməkdir. Hədd bağlama üzrə yox, alıcı üzrə cəmləndiyi üçün eyni dövrdə sizin adınıza gələn hissələr yenə toplanacaq.

İkinci «məsləhət» qəbzdə qiyməti azaltmaqdır. Bu, gömrük dəyərinin yanlış bəyan edilməsidir. Gömrük əməkdaşı qiyməti mağazanın saytından və ya oxşar malların dəyərindən yoxlaya bilər, bundan sonra həm ödəniş yenidən hesablanır, həm də inzibati məsuliyyət məsələsi qalxır.

Ailə üzvünün adına sifariş vermək qadağan deyil. Amma bağlama kimin adınadırsa, bəyan etmə vəzifəsi və məlumatın düzgünlüyünə görə məsuliyyət də onundur. Qohumların adından istifadə edib satış üçün mal gətirmək isə artıq gömrük qaydalarını pozmaqdır.

Hansı mallar üçün ayrıca icazə lazımdır?

Qadağan olunmuş mallar (narkotik vasitələr, silah və onun hissələri) hədd sualından kənardır — onlar ümumiyyətlə gətirilə bilməz və ya xüsusi icazə tələb edir. Bəzi dərmanlar, bitki və toxumlar, bioloji fəal qida əlavələri isə ayrıca nəzarətə düşə bilər. Belə mal olan bağlama sertifikat və ya icazə təqdim edilənədək saxlanılır.

Dronlar ayrıca mövzudur: onların həm gətirilməsi, həm də istifadəsi xüsusi qaydalarla tənzimlənir, təfərrüatları dron uçurtmaq: qeydiyyat və qadağan zonalar yazısında oxuya bilərsiniz. Sifariş verməzdən əvvəl malın məhdudiyyət siyahısında olub-olmadığını customs.gov.az-da yoxlamaq bağlamanın aylarla anbarda qalmasından yaxşıdır.

Səyahətdən qayıdarkən özünüzlə gətirdiyiniz mallar üçün qaydalar bir qədər fərqlidir; onları gömrük qaydaları: nağd pul, şəxsi əşyalar və IMEI yazısında izah etmişik.

İki həyat nümunəsi

Üç sifariş, bir hədd. Nigar sentyabrın əvvəlində 180 dollarlıq çəkmə, ortasında 140 dollarlıq palto, sonunda isə 95 dollarlıq çanta sifariş edir. Hər biri ayrılıqda həddən aşağıdır. Amma çanta bəyan olunanda sistem onu eyni dövrdə gələn əvvəlki iki bağlama ilə toplayır, cəm — 415 dollar — həddi keçir və ödəniş hesablanır. Nigar sifarişləri vaxta görə bölüşdürsəydi, əlavə xərcdən qaça bilərdi.

Altı eyni qulaqlıq. Rüfət eyni modeldən 6 qulaqlıq sifariş edir — dostlarına satmaq niyyətindədir. Cəmi dəyər həddə yaxın olsa da, gömrük bağlamanı ticarət partiyası kimi qiymətləndirir və şəxsi istifadə güzəştini tətbiq etmir. Rüfət bundan sonra satış üçün mal gətirməyi sahibkar kimi, qaydasında rəsmiləşdirməli olacaq.

Tez-tez verilən suallar

Bağlamanı «Smart Customs»da bəyan etməsəm, nə olar?

Bəyan tamamlanana qədər bağlama gömrükdə buraxılmır və sizə təhvil verilmir. Gecikmə kargo şirkətinin anbarında saxlanma ilə bağlı əlavə şərtlər yarada bilər, ona görə bəyanı ləngitməyin.

Poçtla gələn bağlamaya da eyni qayda tətbiq olunur?

Beynəlxalq poçt göndərişləri də gömrük nəzarətindən keçir və şəxsi istifadə üçün mallara oxşar güzəştlər şamil olunur. Təfərrüatları customs.gov.az-da yoxlayın.

Kargo şirkəti bağlamanı itirdi. Kimə müraciət etməliyəm?

Sizinlə kargo şirkəti arasında xidmət müqaviləsi var, çox vaxt saytdakı ictimai oferta şəklində. Əvvəl şirkətə yazılı pretenziya verin, nəticə olmasa, istehlakçı hüquqlarının müdafiəsi qaydasında şikayət edin və ya məhkəməyə müraciət edin.

Satıcı yanlış mal göndəribsə, nə etməli?

Bu, gömrük yox, satıcı ilə mübahisədir. Pulun geri alınması yollarını onlayn sifariş gəlmədi və ya fərqli gəldi yazısında ətraflı izah etmişik.