İşçinin əsas hüquqları

İşçinin əsas hüquqları — qanunvericilikdə tərifi

Əmək müqaviləsi üzrə işçinin aşağıdakı əsas hüquqları vardır: a) sərbəst surətdə ixtisasına, sənətinə, peşəsinə uyğun əmək fəaliyyəti növü və iş yeri seçərək əmək müqaviləsi bağlamaq; b) əmək müqaviləsinin şərtlərinin dəyişdirilməsi və ya ona xitam verilməsi üçün işəgötürənə müraciət etmək; c) iş vaxtında və ya iş vaxtından sonra qazanc əldə etmək məqsədi ilə qanunvericiliklə qadağan edilməyən, habelə əmək müqaviləsi üzrə tərəflərin öhdəliklərinə xələl gətirməyən fəaliyyətlə məşğul olmaq; ç) həyatının, sağlamlığının və əməyinin mühafizəsini təmin edən əmək şəraitində çalışmaq, habelə belə şəraitin yaradılmasını tələb etmək; …

İşçinin əsas hüquqları nə deməkdir?

Əmək Məcəlləsi işçinin əsas hüquqlarını geniş siyahı şəklində sadalayır (Əmək Məcəlləsi, maddə 9). Bu siyahıya ixtisasına uyğun iş seçərək əmək müqaviləsi bağlamaq, qanunla müəyyən edilmiş minimum məbləğdən aşağı olmayan əmək haqqı almaq, iş vaxtından artıq işə görə əlavə haqq almaq, müəyyən olunmuş iş vaxtında çalışmaq, həftələrarası istirahət günlərindən və ödənişli məzuniyyətdən istifadə etmək daxildir.

İşçi həmçinin təhlükəsiz əmək şəraitində çalışmağı tələb etmək, əmək funksiyasına daxil olmayan işlərdən imtina etmək, həmkarlar ittifaqlarının üzvü olmaq və tətillərdə iştirak etmək, əmlakına və səhhətinə dəyən ziyanın ödənilməsini tələb etmək, sığorta olunmaq, ezamiyyə xərclərini almaq və hüquqlarının müdafiəsi üçün məhkəməyə müraciət etmək hüququna malikdir. Əmək müqaviləsi ilə Məcəllədə müəyyən edilmiş hüquq və təminatların səviyyəsi azaldıla bilməz (Əmək Məcəlləsi, maddə 43), işçinin hüquqlarını məhdudlaşdıran şərtlərin müqaviləyə daxil edilməsi isə yolverilməzdir (Əmək Məcəlləsi, maddə 7). Bu hüquqlarla yanaşı işçinin əsas vəzifələri də müəyyən edilmişdir (Əmək Məcəlləsi, maddə 10).