Xüsusi ittiham qaydasında şikayət nümunəsi (təhqir, böhtan)

Keçmiş iş yoldaşınız sosial şəbəkədəki açıq qrupda sizin haqqınızda yalan yazıb, ya da kimsə canlı yayımda sizi söyüşlə alçaldıb. Polisə gedəndə çox vaxt eyni cavabı eşidirsiniz: «Bu, məhkəmənin işidir». Doğrudur: təhqir və böhtan üzrə şikayət birbaşa məhkəməyə verilir, onu düzgün yazmaq isə sizin öhdənizdədir.

Təhqir, yoxsa böhtan: şikayət hansı maddə ilə yazılır?

Hər iki əməl üzrə cinayət işini polis və ya prokurorluq başlamır: zərər çəkmiş şəxs şikayətini özü məhkəməyə verir. İttihamın üç növünün fərqini xüsusi, ictimai-xüsusi və ictimai ittiham yazısında izah etmişik. Şikayəti yazmazdan əvvəl hansı maddəyə istinad etdiyinizi dəqiqləşdirin, çünki sübut ediləcək hallar fərqlidir.

Hər iki maddədə əməlin açıq yayılma yolu göstərilir: kütləvi çıxış, kütləvi nümayiş etdirilən əsər, kütləvi informasiya vasitəsi və ya internet informasiya ehtiyatı. Təkbətək yazışmada deyilən söz bu tərkibə uyğun gəlməyə bilər. Sosial şəbəkə paylaşımlarının necə qiymətləndirildiyini təhqir və böhtan: sosial şəbəkə paylaşımları və sübut yazısında ətraflı izah etmişik.

Şikayət hara verilir və nə əlavə olunur?

Şikayət, bir qayda olaraq, cinayətin törədildiyi yer üzrə rayon (şəhər) məhkəməsinə verilir. Paylaşım internetdə edilibsə, aidiyyəti əvvəlcədən məhkəmənin dəftərxanasından dəqiqləşdirin. Şikayət konkret şəxsə qarşı yazılır: onun adını, soyadını və ünvanını göstərmədən məhkəmə onu iclasa çağıra bilməz.

Şikayətə əlavə edin:

1. Paylaşımın ekran görüntüləri — tarix, saat, hesabın adı və link görünməklə.
2. Paylaşımın ekran video yazısı olan daşıyıcı.
3. Böhtan iddiasında: yayılan məlumatın yalan olduğunu təsdiq edən sənədlər.
4. Şəxsiyyət vəsiqənizin surəti.
5. Şikayətin və əlavələrin barəsində şikayət verilən şəxs üçün surətləri.

Paylaşım hər an silinə bilər, ona görə ekran görüntüsünü və videonu dərhal çəkin. Paylaşımı görmüş insanların adlarını da indidən qeyd edin: məhkəmədə onların ifadəsi ekran görüntüsünü gücləndirir.

Nümunə: xüsusi ittiham qaydasında şikayət

Nümunədə həm təhqir, həm də böhtan üçün bəndlər var. Sizə aid olmayan hissəni silin.

[Rayon (şəhər) məhkəməsinin adı]

Şikayətçi (zərər çəkmiş şəxs): [Soyad Ad Ata adı], [doğum tarixi]
ünvan: [...], telefon: [...], elektron poçt: [...]

Barəsində şikayət verilən şəxs: [Soyad Ad Ata adı], [doğum tarixi — məlumdursa]
ünvan: [...], telefon: [...]
sosial şəbəkə hesabı: [hesabın adı və linki]

XÜSUSİ İTTİHAM QAYDASINDA ŞİKAYƏT
([Soyad Ad]ın Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin [147 / 148]-ci maddəsi ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi haqqında)

[Tarix] tarixində, saat [...] radələrində [Soyad Ad] [sosial şəbəkənin adı]ndakı «[hesabın adı]» hesabından [hamı üçün açıq paylaşımda / canlı yayımda / [sayı] üzvü olan açıq qrupda] mənim barəmdə aşağıdakı ifadələri yayıb:

«[Paylaşımın mətni sözbəsöz]»

Paylaşım hamı üçün açıq olub, [tarix] tarixinədək ona [sayı] dəfə baxılıb, altında [sayı] şərh yazılıb. Paylaşımın linki: [...].

[Böhtan üçün:] Yayılan məlumat yalandır: [nə üçün yalan olduğu; məsələn, heç vaxt ... olmamışam, bunu [sənədin adı] təsdiq edir]. [Soyad Ad] məlumatın yalan olduğunu bilirdi, çünki [səbəb].
[Təhqir üçün:] İşlədilən ifadələr nalayiq formadadır və şərəf və ləyaqətimi alçaldır.

Bu hərəkətlər nəticəsində [məsələn: iş yoldaşlarım və tanışlarım arasında nüfuzuma xələl gəlib, müştərilərim mənə müraciət etməkdən imtina edib].

[Soyad Ad]ın əməli Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin [147 / 148]-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayətin əlamətlərini ehtiva edir. Bu cinayət üzrə cinayət təqibi xüsusi ittiham qaydasında həyata keçirilir.

Paylaşımı görmüş aşağıdakı şəxslərin şahid qismində məhkəməyə çağırılmasını xahiş edirəm:
1. [Soyad Ad Ata adı], ünvan: [...], telefon: [...]
2. [Soyad Ad Ata adı], ünvan: [...], telefon: [...]

Bilə-bilə yalan şikayət verməyə görə cinayət məsuliyyəti barədə xəbərdaram.

Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq, Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsini rəhbər tutaraq,

Xahiş edirəm:
1. Şikayət icraata qəbul edilsin.
2. [Soyad Ad Ata adı] Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin [147 / 148]-ci maddəsi ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilsin.
3. [İstəyə görə:] Mənə vurulmuş mənəvi zərərin əvəzi olaraq [Soyad Ad]dan [məbləğ] manat tutulsun.

Əlavələr:
1. Paylaşımın ekran görüntüləri.
2. Paylaşımın video yazısı olan [fləş kart / disk].
3. [Yayılan məlumatın yalan olduğunu təsdiq edən sənədlər].
4. Şikayətçinin şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti.
5. Şikayətin və əlavələrin barəsində şikayət verilən şəxs üçün surətləri.

[Tarix]                                  [İmza] [Soyad Ad]

Nərminin vəziyyəti tipikdir. Keçmiş iş yoldaşı Rövşən minlərlə üzvü olan açıq qrupda yazır ki, Nərmin kassadan pul götürdüyünə görə işdən qovulub. Əslində Nərmin işdən öz ərizəsi ilə çıxıb və bunu əmrin surəti təsdiqləyir. Nərmin paylaşımın tarixli ekran görüntülərini və videosunu saxlayır, paylaşımı görmüş iki həmkarının adını yazır və CM 147 ilə şikayəti məhkəməyə verir. Sübut yükü onun üzərindədir, ona görə şikayətə əmrin surətini də əlavə edir.

Şikayət verildikdən sonra nə olur?

Məhkəmə əvvəlcə şikayətin forma və məzmun tələblərinə uyğunluğunu yoxlayır. Tələblərə cavab verməyən şikayət icraata qəbul edilmir. Şikayət qəbul edilərsə, xüsusi ittihamçı olursunuz: ittihamı məhkəmədə özünüz və ya nümayəndəniz vasitəsilə müdafiə edir, sübutları da əsasən özünüz təqdim edirsiniz.

Tərəflər barışarsa, icraata xitam verilir. Mənəvi zərərin ödənilməsini elə bu işdə mülki iddia kimi tələb edə bilərsiniz; məbləği əsaslandırın.

Doldurarkən 5 tipik səhv

1. Şikayət polisə aparılır. Təhqir və böhtan üzrə cinayət işi polisdə başlanmır. Şikayəti birbaşa məhkəməyə verin.
2. Paylaşımın mətni sözbəsöz göstərilmir. «Məni təhqir edib» yazmaq kifayət deyil. Məhkəmə konkret ifadəni, tarixi, yeri və linki görməlidir.
3. Barəsində şikayət verilən şəxs müəyyən edilmir. Yalnız hesabın adı ilə yazılmış şikayətdə kimin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsini istədiyiniz aydın olmur.
4. Böhtanda yalanın sübutu yoxdur. Nəyin yalan olduğunu və bunu hansı sənədin təsdiqlədiyini göstərin. Tənqid və şəxsi fikir, kəskin olsa belə, özlüyündə böhtan sayılmır.
5. Emosional mətn yazılır. Qarşı tərəfi təhqir edən, uzun şəxsi hekayə danışan şikayət faktları gizlədir. Qısa, ardıcıl və sübuta söykənən mətn yazın.

Tez-tez verilən suallar

Təhqir WhatsApp yazışmasında olub. Şikayət vermək olarmı?

Hər iki maddə əməlin açıq formada yayılmasını nəzərdə tutur, təkbətək yazışma isə bu tələbə uyğun gəlməyə bilər. Belə halda şərəf və ləyaqətin müdafiəsi üçün Mülki Məcəllə ilə iddia qaldırmaq daha real yoldur.

Vəkil tutmaq məcburidirmi?

Xeyr. İttihamı özünüz müdafiə edə bilərsiniz. Amma sübutların təqdimi və şahidlərin dindirilməsi sizin üzərinizdə olduğu üçün təcrübəli nümayəndə işi xeyli asanlaşdırır.

Şikayəti verdikdən sonra barışsaq nə olur?

Xüsusi ittiham işində barışıq icraata xitam əsasıdır. Barışığı məhkəməyə yazılı ərizə ilə bildirin.

Mənəvi zərəri ayrıca iddia ilə tələb edə bilərəmmi?

Bəli. Mənəvi zərəri cinayət işi çərçivəsində mülki iddia kimi və ya ayrıca mülki iddia ilə tələb etmək olar. Hansı yolu seçsəniz də, zərərin həcmini əsaslandırmalısınız.