Polisə və prokurorluğa ərizə (şikayət) nümunəsi

Mənzilinizə oğru girib, internetdə aldanmısınız və ya kimsə sizi hədələyir. Polisə getməzdən əvvəl ərizəni evdə sakit başla yazmaq daha yaxşıdır: faktlara söykənən mətn yoxlamanı konkret istiqamətə yönəldir. Polis isə səssiz qalanda növbəti ünvan prokurorluqdur.

Ərizə, yoxsa şikayət: hansı sənəd nə vaxt yazılır?

Polisə verilən ilk sənəd cinayət barədə məlumatdır. Onu yalnız zərərçəkmiş deyil, hadisədən xəbəri olan istənilən şəxs verə bilər. 2026-cı ilin iyulunda Cinayət-Prosessual Məcəlləsinə edilmiş dəyişikliklərlə bəzi maddələrdə «şikayət» sözü «məlumat» ilə əvəzlənib, hüquqi şəxslər də cinayət barədə məlumat verə bilər.

Şikayət ikinci addımdır: polis ərizəyə baxmır, sizə cavab vermir və ya qanunsuz qərar qəbul edir. Hərəkətsizlikdən prokurorluğa şikayət edilir. Cinayət təqibi orqanının prosessual hərəkət və qərarlarından isə CPM-in 449-cu maddəsi ilə məhkəməyə şikayət vermək olar.

Hər hadisə polisdən başlamır:

Ərizə hara verilir və nə əlavə olunur?

Ərizəni, bir qayda olaraq, hadisənin baş verdiyi ərazinin polis idarəsinə (şöbəsinə) və ya rayon prokurorluğuna verirsiniz. Hadisə davam edirsə, əvvəlcə 102-yə zəng edin, yazılı ərizəni sonra hazırlayın. Ərizəni şəxsən iki nüsxədə aparın və ikinci nüsxəyə qəbul tarixini, qeydiyyat nömrəsini yazdırın. Bu mümkün olmasa, sifarişli poçtla və ya qurumun rəsmi saytındakı elektron müraciət xidməti ilə göndərin.

Ərizəyə əlavə edin:

1. Şəxsiyyət vəsiqənizin surəti.
2. Ziyanı təsdiq edən sənədlər: qəbz, çek, bank çıxarışı, köçürmə təsdiqi.
3. Foto, video, yazışmaların və elanların çap nüsxəsi.
4. Xəsarət varsa, həkimə müraciət barədə sənəd.

Şahidlərin adlarını və telefonlarını isə ərizənin öz mətnində göstərin.

Nümunə 1: cinayət haqqında məlumat (polisə ərizə)

Nümunə oğurluq və dələduzluq kimi ən çox rast gəlinən hallar üçündür. Başlıqda ərizəni kimə ünvanladığınızı seçin.

[Rayon (şəhər) polis idarəsinin rəisinə]
[və ya: Rayon (şəhər) prokuroruna]

[Soyad Ad Ata adı], [doğum tarixi]
ünvan: [...]
telefon: [...], elektron poçt: [...]

ƏRİZƏ
(cinayət haqqında məlumat)

[Tarix] tarixində, saat [...] radələrində [ünvan / yer] ərazisində [hadisənin qısa təsviri: məsələn, mənzilimin qapısı sındırılaraq içəridən əşyalarım oğurlanıb].

Hadisə belə baş verib: [ardıcıllıqla: nə gördüm, nə eşitdim, hadisəni nə vaxt aşkar etdim].

Hadisə nəticəsində mənə [məbləğ] manat məbləğində ziyan dəyib: [itirilmiş əmlakın siyahısı və təxmini dəyəri / köçürülmüş vəsaitin məbləği və hesab nömrəsi].

Əməli törətmiş şəxs: [məlumdursa — Soyad Ad, ünvan, telefon, sosial şəbəkə hesabı; məlum deyilsə — zahiri görkəmi, geyimi, nəqliyyat vasitəsi].

Hadisəni [Soyad Ad, telefon] və [Soyad Ad, telefon] görüb. [Hadisə yerində və ya yaxınlığında müşahidə kamerası var: ünvan].

Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq, Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsini rəhbər tutaraq,

Xahiş edirəm:
1. Məlumatım qeydə alınsın, yoxlanılsın və cinayət işi başlanılsın.
2. Əməli törətmiş şəxs müəyyən edilərək cinayət məsuliyyətinə cəlb edilsin.
3. Qəbul edilmiş qərar barədə mənə yazılı məlumat verilsin.

Bilə-bilə yalan məlumat verməyə görə cinayət məsuliyyəti barədə xəbərdaram.

Əlavələr:
1. Şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti.
2. [Ziyanı təsdiq edən sənədlər].
3. [Foto, video, yazışmaların çap nüsxəsi].

[Tarix]                                  [İmza] [Soyad Ad]

Nümunə 2: polisin hərəkətsizliyindən prokurorluğa şikayət

[Rayon (şəhər) prokuroruna]

[Soyad Ad Ata adı]
ünvan: [...], telefon: [...]

ŞİKAYƏT
(polis orqanının hərəkətsizliyindən)

[Tarix] tarixində [polis orqanının adı]na cinayət haqqında məlumatla müraciət etmişəm. Ərizəm [tarix] tarixində [qeydiyyat nömrəsi] nömrə ilə qeydə alınıb.

Məlumatım [qısa məzmun: məsələn, onlayn satış zamanı mənə qarşı törədilmiş dələduzluq] barədədir. Ərizəni verdiyim gündən [müddət] keçməsinə baxmayaraq, onun nəticəsi barədə mənə heç bir məlumat verilməyib: [məsələn, məndən izahat alınmayıb, göstərdiyim şahidlər dindirilməyib, bank məlumatları sorğulanmayıb].

Bu hərəkətsizlik [məsələn, vəsaitin köçürüldüyü hesabın sahibinin müəyyən edilməsini və vəsaitin geri qaytarılmasını] çətinləşdirir.

Xahiş edirəm:
1. [Polis orqanının adı]nın ərizəmlə bağlı hərəkətsizliyi yoxlanılsın.
2. Ərizəm üzrə qanunla müəyyən edilmiş qaydada qərar qəbul edilməsi təmin edilsin.
3. Şikayətin nəticəsi barədə mənə yazılı məlumat verilsin.

Əlavələr:
1. Cinayət haqqında məlumatın qeydiyyat qeydi olan surəti.
2. [Digər sənədlər].

[Tarix]                                  [İmza] [Soyad Ad]

Ərizədən sonra nə baş verir?

Polis məlumatı yoxlayır və qərar qəbul edir: cinayət işi başlanılır, işin başlanması rədd edilir və ya material aidiyyəti üzrə başqa orqana göndərilir. Böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayət üzrə məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat məlumat daxil olduğu vaxtdan 48 saat ərzində açılır; 2026-cı ilin iyulunadək bu müddət 24 saat idi. Bu icraatın cinayət işindən fərqini sadələşdirilmiş icraat və 48 saat qaydası yazısında izah etmişik.

Leylanın hadisəsi tipikdir. O, onlayn elanla telefon almaq üçün satıcıya 650 manat köçürüb, telefon gəlməyib, satıcı nömrəsini bloklayıb. Leyla polisə ərizə verir, köçürmə qəbzini, elanın və yazışmanın skrinşotlarını, satıcının kart və telefon nömrəsini əlavə edir. Aylar keçir, cavab gəlmir. Leyla ərizənin qeydiyyat nömrəsini göstərərək rayon prokurorluğuna şikayət yazır və ərizə üzrə qərar qəbul edilməsini tələb edir.

Cinayət işinin başlanması rədd edilibsə, qərarın surətini tələb edin. Həmin qərardan məhkəməyə necə şikayət edildiyini rədd qərarından məhkəməyə şikayət yazısında addım-addım göstərmişik.

Doldurarkən 5 tipik səhv

1. Fakt yerinə emosiya yazılır. «Məni aldadıblar, tədbir görün» cümləsi yoxlamaya istiqamət vermir. Tarix, saat, yer, məbləğ və şəxs barədə bildiyinizi ardıcıl yazın.
2. Ziyan göstərilmir. Oğurluq və dələduzluqda əməlin necə qiymətləndirilməsi ziyanın miqdarından da asılıdır. Məbləği və onu təsdiqləyən sənədi göstərin.
3. Ərizə imzasız və əlaqə məlumatı olmadan verilir. Belə müraciət yoxlanılsa belə, nəticə sizə çatmaya bilər, izahat almaq üçün sizi tapmaq da çətinləşir.
4. Qəbul sübutu saxlanılmır. Qeydiyyat nömrəsi olmadan ərizəni verdiyinizi sübut etmək, sonra isə hərəkətsizlikdən şikayət etmək çətinləşir.
5. Təhqir və böhtan polisə aparılır. Bu əməllər xüsusi ittiham qaydasındadır, şikayət birbaşa məhkəməyə verilir. Hazır mətni xüsusi ittiham qaydasında şikayət nümunəsi yazısında tapa bilərsiniz.

Tez-tez verilən suallar

Polis ərizəmi qəbul etmək istəmir. Nə etməliyəm?

Ərizəni sifarişli poçtla və ya qurumun rəsmi saytındakı elektron müraciət xidməti ilə göndərin, göndərişin sübutunu saxlayın. Qəbuldan imtina barədə rayon prokurorluğuna şikayət edin.

Ərizəni geri götürsəm, iş dayanacaqmı?

Cinayətlərin əksəriyyəti ictimai ittiham işləridir və ərizənin geri götürülməsi təqibi dayandırmır. İctimai-xüsusi ittiham işləri zərərçəkmişin şikayəti olmadan başlanmır, xüsusi ittiham işlərində isə barışıq icraata xitam verir.

Məni döyüblər. Polisə, yoxsa məhkəməyə müraciət etməliyəm?

Polisə. Sağlamlığa zərər dəyməyibsə, döymə inzibati xətadır və icraat sizin ərizənizlə başlanır. Xəsarət varsa, əməl Cinayət Məcəlləsinin 126–128-ci maddələri ilə qiymətləndirilir; həkimə müraciət barədə sənədi mütləq saxlayın.