Vergi 2026: fiziki şəxsləri maraqlandıran əsas dəyişikliklər

Yanvar maaşını alanda özəl sektorda işləyənlərin çoxu maaş vərəqəsində yeni sətir gördü: gəlir vergisi. Yeddi il davam edən güzəşt başa çatıb, evini kirayəyə verənlər üçün isə yeni dərəcə qüvvəyə minib. Vergi dəyişiklikləri 2026-cı ildən birbaşa adi vətəndaşın cibinə toxunur — maaşa, kirayə gəlirinə və kiçik biznesə.

Maaşdan gəlir vergisi: güzəşt bitdi, pilləli şkala başladı

2019-cu ildən 2025-ci ilin sonunadək qeyri-neft-qaz və qeyri-dövlət sektorunda muzdlu işləyənlərin aylıq maaşının 8000 manatadək hissəsi gəlir vergisindən azad idi, yalnız 8000 manatdan artıq hissəyə 14% tətbiq olunurdu. 2026-cı il yanvarın 1-dən bu güzəşt yeni, üç illik keçid şkalası ilə əvəz olunub.

Sabit məbləğlərin məntiqi sadədir. 75 manat 2500 manatın 3%-idir, yəni ilk 2500 manata düşən vergi. 625 manat isə həmin 75 manat üstəgəl 2500 ilə 8000 arasındakı 5500 manatın 10%-idir. Şkala pillə-pillə işləyir: maaşın hər hissəsi öz dərəcəsi ilə vergiyə cəlb olunur.

Bu şkala yalnız qeyri-neft-qaz və qeyri-dövlət sektoruna aiddir. Dövlət və neft-qaz sektorunda ümumi, daha yüksək dərəcələr qüvvədədir. Vergini işəgötürən ödəmə mənbəyində tutur, sizdən ayrıca bəyannamə tələb olunmur. Müxtəlif maaşlar üzrə ətraflı hesablamaları maaşdan gəlir vergisi 2026–2028 yazısında vermişik.

Maaşınızdan nə qədər tutulacaq: nümunə hesablamalar

Aşağıdakı cədvəl vergilər çıxılmamış (ümumi) maaşa görə yalnız gəlir vergisini göstərir.

Müqayisə üçün: 2025-ci ildə ilk üç nümunədə gəlir vergisi ümumiyyətlə tutulmurdu, 10 min manatlıq maaşda isə 280 manat idi. Ən böyük fərqi yüksək maaş alanlar hiss edir.

Gəlir vergisi maaşdan tutulan yeganə məbləğ deyil. 1000 manatlıq maaşın 2026-cı il üçün tam hesabı belədir:

1. Gəlir vergisi: 1000 × 3% = 30 manat.
2. Sosial sığorta (DSMF): 200 manata 3% — 6 manat, qalan 800 manata 10% — 80 manat, cəmi 86 manat.
3. İşsizlikdən sığorta: 0,5% — 5 manat.
4. İcbari tibbi sığorta: 2% — 20 manat.

Cəmi 141 manat tutulur, əlinizə 859 manat çatır. İcbari tibbi sığortanın 2% dərəcəsi maaşın 2500 manatadək hissəsinə aiddir; daha yüksək maaşda artıq hissənin dərəcəsini DVX-nin saytından yoxlayın.

Evi kirayəyə verirsinizsə: 10% dərəcə

2026-cı ildən fiziki şəxsə məxsus yaşayış sahəsinin fiziki şəxsə kirayəyə verilməsindən əldə edilən gəlir 10% dərəcə ilə vergiyə cəlb olunur. Qeyri-yaşayış obyektini — ofisi, anbarı, dükanı — sahibkara və ya hüquqi şəxsə kirayəyə verəndə isə vergi 14% dərəcə ilə ödəmə mənbəyində, yəni kirayəçi tərəfindən tutulur.

Fərq praktikada vacibdir. Kirayəçi hüquqi şəxsdirsə, vergini o tutub köçürür. Evinizi ailəyə kirayə verirsinizsə, vergi öhdəliyi sizin özünüzdədir. Qeydiyyat, bəyannamə və ödəniş qaydasını evi kirayəyə verənin vergisi yazısında addım-addım izah etmişik.

Kiçik biznes: ƏDV həddi 400 min manata qalxdı

Pərakəndə ticarət və əhaliyə xidmət sahəsində fəaliyyət göstərənlər üçün nağdsız dövriyyəyə görə ƏDV qeydiyyatı həddi 200 min manatdan 400 min manata qaldırılıb. Bu, kartla ödəniş qəbul edən kiçik mağaza, gözəllik salonu, emalatxana sahibinin ƏDV qeydiyyatına düşmədən daha çox dövriyyə edə bilməsi deməkdir.

Güzəşt yalnız adı çəkilən fəaliyyət növlərinə və nağdsız dövriyyəyə aiddir. Hesablamada hansı dövriyyənin nəzərə alındığını ƏDV qeydiyyatı həddi 400 min manat yazısında ayrıca açmışıq.

Xarici şirkətdə payı olanlar üçün daha bir yenilik var: qeyri-rezident müəssisənin ödədiyi dividendlərə 5% dərəcə tətbiq olunur. Belə gəliriniz varsa, onun bəyan edilməsi qaydasını DVX-dən dəqiqləşdirin.

Bir baxışda: 2026-cı ilin əsas vergi yenilikləri

Həyatdan iki nümunə

Maaş. Nigar özəl İT şirkətində ümumi 1800 manat maaş alır. 2025-ci ildə ondan gəlir vergisi tutulmurdu. 2026-cı ildə hər ay 54 manat tutulur, 2027-də bu rəqəm 90 manata, 2028-də 126 manata çatacaq — maaşı artmasa belə.

Kirayə. Kamal Bakıdakı mənzilini ayda 600 manata bir ailəyə kirayə verir. 10% dərəcə ilə onun aylıq vergisi 60 manat, illik vergisi 720 manatdır. Kirayəçi fiziki şəxs olduğu üçün vergini Kamal özü bəyan edib ödəməlidir.

Tez-tez verilən suallar

Dövlət sektorunda işləyirəm. 3% mənə də aiddir?

Xeyr. Güzəştli şkala yalnız qeyri-neft-qaz və qeyri-dövlət sektorunda muzdlu işləyənlərə aiddir. Dövlət və neft-qaz sektorunda ümumi dərəcələr tətbiq olunur — onları Vergi Məcəlləsinin mətnindən e-qanun.az-da yoxlayın.

Gəlir vergisini özüm ödəməliyəmmi?

Muzdlu işdə — xeyr. Vergini və sosial tutulmaları işəgötürən ödəmə mənbəyində tutub büdcəyə köçürür. Kirayə kimi digər gəlirlərdə isə bəyan etmək və ödəmək öhdəliyi çox vaxt sizin özünüzdədir.

Evi yazılı müqavilə olmadan kirayə verirəm. Vergi yenə ödənilməlidir?

Bəli. Vergi öhdəliyi müqavilənin yazılı olub-olmamasından deyil, gəlirin əldə edilməsi faktından yaranır. Yazılı müqavilənin olmaması yalnız kirayəçi ilə mübahisədə sizin mövqeyinizi zəiflədir.

Maaşım dəyişməsə, 2027-də əlimə daha az pul çatacaq?

Maaş ümumi məbləğlə müəyyən edilibsə, bəli. 1000 manatlıq maaşda gəlir vergisi 30 manatdan 50 manata, 2028-də isə 70 manata qalxacaq.