Maaşdan gəlir vergisi 2026–2028: özəl sektorda 3%, 5%, 7%

Nərmin yanvar maaşının hesablaşma vərəqəsində yeni sətir gördü: «gəlir vergisi — 30 manat». Dekabrda bu sətir yox idi, maaşı isə dəyişməyib. Səbəb sadədir: 2026-cı ildən özəl sektorda maaşdan gəlir vergisi yenidən tutulur və dərəcə 2028-ci ilədək hər il artacaq.

2026-dan nə dəyişdi?

2019–2025-ci illərdə neft-qaz sahəsinə aid olmayan özəl sektorda aylıq 8000 manatadək maaş gəlir vergisindən azad idi. Vergi yalnız 8000 manatdan artıq hissədən, 14% dərəcə ilə tutulurdu. Bu güzəştin müddəti 2025-ci ilin sonunda başa çatdı. Qanunverici isə dərəcəni birdən yox, üç il ərzində pilləli tətbiq etməyi seçdi: 3%-dən başlayıb 2028-də 7%-ə çatır.

Şkala muzdlu işdən, yəni əmək müqaviləsi əsasında alınan gəlirə aiddir: vəzifə maaşına, mükafatlara, əlavələrə. Vergi hər ay ayrıca, həmin ay hesablanmış məbləğə görə müəyyən edilir. Fiziki şəxsləri maraqlandıran digər yenilikləri vergi sahəsində 2026-cı il dəyişiklikləri yazısında topladıq.

Şkala: 2026, 2027 və 2028-ci illər

Cədvəldəki sabit məbləğlər təsadüfi deyil. 2026-da 75 manat 2500 manatın 3%-idir, 625 manat isə 75 manata 2500 ilə 8000 arasındakı 5500 manatın 10%-ni, yəni 550 manatı əlavə etməklə alınır. 2027 və 2028-ci illərin rəqəmləri də eyni məntiqlə qurulub.

Bu o deməkdir ki, maaş növbəti pilləyə keçəndə yüksək dərəcə bütün maaşa deyil, yalnız həddi aşan hissəyə tətbiq olunur. «Maaşım 2600 manat oldu, indi hamısından 10% tutulacaq» qorxusu əsassızdır: 2026-da belə maaşdan 75 + 10 = 85 manat vergi tutulacaq.

Nümunə hesablamalar

Vergi hesablanmış maaşdan, yəni heç bir tutulma aparılmamış məbləğdən hesablanır. Aşağıdakı cədvəldə yalnız gəlir vergisi göstərilib.

4000 manatlıq maaş üçün 2026-cı il hesablaması belədir: 75 + (4000 − 2500) × 10% = 75 + 150 = 225 manat. Bu, maaşın təxminən 5,6%-i edir. 10 000 manatlıq maaşda: 625 + (10 000 − 8000) × 14% = 625 + 280 = 905 manat. Müqayisə üçün: 2025-ci ildə eyni maaşdan yalnız 8000-dən artıq hissənin 14%-i, yəni 280 manat tutulurdu.

İllik hesabla fərq daha aydın görünür. Maaş dəyişməsə, 1000 manatlıq maaşdan il ərzində 2026-da 360, 2027-də 600, 2028-dən isə 840 manat gəlir vergisi tutulacaq. 4000 manatlıq maaşda bu rəqəmlər uyğun olaraq 2700, 3300 və 3900 manatdır.

Maaşdan başqa nələr tutulur?

Gəlir vergisi hesablaşma vərəqəsindəki yeganə tutulma deyil. Özəl sektorda işçinin maaşından üç sosial ödəniş də tutulur:

• məcburi dövlət sosial sığorta haqqı: 200 manatadək hissəyə 3%, 200 manatdan artıq hissəyə 10%;
• işsizlikdən sığorta haqqı: 0,5%;
• icbari tibbi sığorta haqqı: 2500 manatadək məbləğə 2%.

Daha yüksək maaşlarda tibbi sığortanın artıq hissəyə tətbiq olunan dərəcəsini Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi saytından yoxlayın. Aşağıdakı cədvəl 2026-cı il üçün tam hesablamanı göstərir.

Aliment kimi məhkəmə qərarı ilə aparılan tutulmalar bu hesablamaya daxil deyil. İşəgötürən də öz hesabına ayrıca sosial ödənişlər edir, amma onlar maaşınızdan tutulmur.

Pilləli şkala kimlərə şamil olunur?

3–5–7% şkalası yalnız neft-qaz sahəsinə aid olmayan qeyri-dövlət sektorunda işləyənlərə aiddir. Dövlət sektorunda və neft-qaz sahəsində çalışanların maaşına Vergi Məcəlləsində ayrıca şkala tətbiq edilir. İşlədiyiniz müəssisənin hansı sektora aid olduğunu mühasibatlıqdan dəqiqləşdirin.

Şkala yalnız muzdlu işə aiddir. Fərdi sahibkarların və əmək müqaviləsi olmadan xidmət göstərənlərin gəliri başqa qaydalarla vergiyə cəlb olunur.

Maaşdan vergi üçün işçi bəyannamə vermir. İşəgötürən vergi agenti kimi vergini ödəmə mənbəyində tutur və büdcəyə köçürür. Vergini tutmayan və ya köçürməyən işəgötürən bunun üçün özü cavab verir.

Hesablanmış, yoxsa xalis maaş: müqavilədə nə yazılıb?

Yeni vergidən sonra əlinizə çatan məbləğin azalıb-azalmaması əmək müqaviləsindəki rəqəmdən asılıdır. Müqavilədə hesablanmış maaş yazılıbsa, işəgötürən vergini həmin məbləğdən tutur və xalis maaş azalır. Bəzi işəgötürənlər işçini itirməmək üçün hesablanmış maaşı artırıb xalis məbləği əvvəlki səviyyəyə yaxın saxlayır. Bu, qanuni öhdəlik deyil, tərəflərin razılaşmasıdır.

Səbinə özəl klinikada 1500 manat hesablanmış maaşla işləyir. Maaşı dəyişməsə, ondan 2026-da 45 manat, 2027-də 75 manat, 2028-dən isə 105 manat gəlir vergisi tutulacaq. 2026-cı ildə sosial ödənişlərlə birlikdə ümumi tutulma 218,5 manat, əlinə çatan məbləğ 1281,5 manat olacaq. Səbinə illik danışıqda maaş artımını xalis məbləğ üzərindən müzakirə edir: hər il vergi dərəcəsinin artdığını bildiyi üçün «əlimə çatan məbləğ azalmasın» şərtini qoyur.

Vergi artımı bəzi işəgötürənləri maaşın bir hissəsini rəsmiləşdirmədən verməyə sövq edə bilər. Bunun işçi üçün nəticələri — aşağı pensiya, az məzuniyyət pulu və xəstəlik müavinəti — «zərfdə maaş»ın riskləri yazısında izah olunub. Əmək sahəsindəki digər dəyişiklikləri Əmək Məcəlləsi 2026: əsas dəyişikliklər yazısında oxuya bilərsiniz.

Tez-tez verilən suallar

Minimum əmək haqqından da vergi tutulur?

Bəli. 2026-cı ildə 400 manatlıq minimum maaşdan 12 manat gəlir vergisi tutulur. Sosial ödənişlərlə birlikdə işçinin əlinə 352 manat çatır.

Mükafat alanda vergi necə hesablanır?

Mükafat həmin ayın muzdlu işdən gəlirinə daxil edilir və şkala ümumi məbləğə tətbiq olunur. Mükafat ayında gəlir 2500 manatı keçirsə, yalnız artıq hissəyə 10% hesablanacaq.

2028-dən sonra dərəcə yenə artacaq?

Qanunda 2028-ci ildən başlayan dövr üçün 7%, 10% və 14% dərəcələri müəyyən edilib. Sonrakı hər hansı dəyişiklik yalnız Vergi Məcəlləsinə yeni düzəlişlə mümkündür.

Verginin düzgün tutulduğunu necə yoxlamaq olar?

İşəgötürəndən aylıq hesablaşma vərəqəsini istəyin və rəqəmləri yuxarıdakı cədvəllərlə müqayisə edin. Sosial sığorta haqlarının köçürülüb-köçürülmədiyini fərdi sığorta hesabınızdan yoxlaya bilərsiniz.