Evi kirayəyə verənin vergisi 2026: 10% dərəcə və ödəmə qaydası

Səbinə anasından qalmış iki otaqlı mənzili ayda 600 manata kirayə verir, kirayəçi pulu hər ay onun kartına köçürür. 2026-cı ildə kirayə gəlirinin vergisi dəyişəndən sonra onun sualı sadədir: nə qədər ödəməliyəm, kimə və necə? Evi kirayəyə verənin vergisi iki suala bağlıdır: nəyi kirayəyə verirsiniz və kimə.

2026-cı ildə nə dəyişdi?

2026-cı ildən fiziki şəxsə məxsus yaşayış sahəsinin başqa fiziki şəxsə kirayəyə (icarəyə) verilməsindən əldə olunan gəlir 10% dərəcə ilə vergiyə cəlb olunur. Bu dərəcə üç şərt birlikdə olduqda tətbiq edilir:

• kirayəyə verilən obyekt yaşayış sahəsidir — mənzil və ya fərdi yaşayış evi;
• ev sahibi fiziki şəxsdir;
• kirayəçi də fiziki şəxsdir, məsələn, bir ailə və ya tələbələr.

Şərtlərdən biri fərqlidirsə, başqa qayda işləyir. Məsələn, qeyri-yaşayış obyektini — mağaza, ofis, anbar sahəsini — sahibkara və ya hüquqi şəxsə kirayəyə verəndə vergi 14% dərəcə ilə ödəmə mənbəyində tutulur.

Kirayə gəliri maaşdan ayrı gəlir növüdür. İş yerinizdə əmək haqqından vergi tutulması kirayədən gələn pulu əhatə etmir: bu gəlir öz qaydası ilə vergiyə cəlb olunur. Fiziki şəxsləri maraqlandıran digər yenilikləri 2026-cı il vergi dəyişiklikləri yazısında topladıq.

Kimə kirayə verdiyiniz vergini dəyişir

Birinci və ikinci sətir arasındakı fərq praktikada böyükdür. Kirayəçi adi vətəndaşdırsa, vergi agenti yoxdur: heç kim sizin gəlirinizdən vergini tutub büdcəyə köçürmür və bəyan etmək öhdəliyi tamamilə ev sahibinin üzərinə düşür. Kirayəçi sahibkar və ya şirkətdirsə, vergi agenti odur: kirayə haqqını ödəyərkən vergini tutur, büdcəyə köçürür, siz isə qalan məbləği alırsınız.

Buna görə ikinci halda müqavilədə kirayə haqqının vergi daxil olmaqla, yoxsa vergi çıxıldıqdan sonra göstərildiyini açıq yazın. «Ayda 1500 manat» ifadəsi tərəflərin hər biri üçün başqa məna daşıya bilər.

Vergi necə hesablanır: iki nümunə

Mənzil ailəyə. Səbinə mənzili ayda 600 manata bir ailəyə kirayə verir. İl ərzində gəliri 600 × 12 = 7200 manat edir. 10% dərəcə ilə vergi 720 manatdır, yəni ayda orta hesabla 60 manat. Bu məbləği heç kim Səbinənin gəlirindən tutmur — onu bəyan edib ödəmək onun öz vəzifəsidir.

Mağaza şirkətə. Elçin birinci mərtəbədəki qeyri-yaşayış sahəsini MMC-yə ayda 1500 manata verir və müqavilədə məbləğin vergi daxil olmaqla göstərildiyi yazılıb. Şirkət hər ödənişdən 14%, yəni 210 manat tutub büdcəyə köçürür, Elçinin hesabına isə 1290 manat daxil olur. Vergini kirayəçi tutub büdcəyə köçürdüyü üçün Elçin həmin məbləği ikinci dəfə ödəmir.

Vergi faktiki əldə edilən gəlirdən hesablanır. Mənzil ilin yalnız 8 ayında kirayədə olubsa, hesablama həmin 8 ayın gəliri ilə aparılır. Nümunələrdə vergi kirayə haqqının ümumi məbləğindən hesablanıb; vergi bazasına təsir edə biləcək güzəşt və azadolmaları taxes.gov.az-da yoxlayın.

Vergini necə bəyan etmək və ödəmək olar

Kirayəçi fiziki şəxsdirsə, ardıcıllıq belədir:

1. Kirayə müqaviləsini yazılı bağlayın və məbləği real yazın. Müqavilə həm vergi, həm də kirayəçi ilə mümkün mübahisə üçün əsas sənəddir; depozit, təmir və vaxtından əvvəl çıxma şərtlərini kirayəçi və ev sahibi münasibətləri yazısında izah etmişik.
2. Kirayə haqqını mümkün qədər bank köçürməsi ilə qəbul edin və hər ayın məbləğini qeyd edin.
3. Dövlət Vergi Xidmətinin e-taxes.gov.az portalında elektron kabinetinizə daxil olun. Bəyannaməni elektron təqdim etmək üçün vergi orqanında uçota alınmaq (VÖEN almaq) tələb oluna bilər — öz vəziyyətinizə uyğun qaydanı DVX-dən soruşun.
4. Kirayə gəlirini gəlir bəyannaməsində göstərin. Bəyannamənin təqdim edilməsi və verginin ödənilməsi müddətləri Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilir; 2026-cı ilin gəlirləri üçün qüvvədə olan tarixləri taxes.gov.az-da yoxlayın.
5. Vergini bank və ya elektron ödəniş vasitəsi ilə ödəyin və ödəniş sənədini saxlayın.

Mənzil bir neçə vərəsəyə miras qalıbsa, kirayə müqaviləsini bağlamazdan əvvəl mülkiyyət hüququnu rəsmiləşdirin. Mülkiyyətçilərin dairəsi bəlli olmayanda həm müqaviləni kimin bağladığı, həm də gəlirin kimə çatdığı mübahisəyə çevrilir. Mirasın rəsmiləşdirilməsi qaydasını qanun və vəsiyyət üzrə vərəsəlik yazısında izah etmişik.

Gəliri göstərməməyin riskləri

Kirayə gəlirini gizlətmək vergi öhdəliyini aradan qaldırmır, sadəcə onu gələcəyə keçirir. Gəlir vergi nəzarəti zamanı üzə çıxarsa, vergi ilə yanaşı gecikməyə görə faiz və maliyyə sanksiyası da tələb oluna bilər. Bank köçürmələri, kirayə elanları, kirayəçinin izahatı — bunların hər biri gəlirin sübutuna çevrilə bilər.

Kirayəçi tərəfdə də məsuliyyət var. Sahibkar və ya şirkət kirayə haqqını ödəyərkən vergini tutmayıbsa və ya tutduğu məbləği büdcəyə köçürməyibsə, vergi agenti kimi məsuliyyəti o daşıyır. Adi vətəndaş-kirayəçinin isə ev sahibinin vergisi ilə bağlı heç bir öhdəliyi yoxdur.

Nə vaxt DVX-yə ayrıca müraciət etmək lazımdır? Bir neçə mənzili sistemli şəkildə kirayəyə verirsinizsə, obyektdə kirayə ilə yanaşı xidmət göstərirsinizsə (məsələn, günlük kirayə) və ya kirayəçi əcnəbi şirkətdirsə, vergi rejimi fərqli ola bilər. Belə hallarda qərarı təxmin əsasında verməyin — rəsmi izah alın.

Tez-tez verilən suallar

Kirayəni kartıma alıram — bank vergini tutur?

Xeyr. Bank yalnız ödənişi çatdırır, vergi agenti deyil. Gəliri bəyan etmək öhdəliyi sizdə qalır, bank köçürmələri isə gəlirin rəsmi izi kimi qalır.

Mənzili qohumuma pulsuz vermişəm, vergi ödəməliyəmmi?

Kirayə haqqı alınmırsa, kirayə gəliri yaranmır və bu vergi hesablanmır. Amma faktiki pul alındığı halda münasibətin «əvəzsiz istifadə» kimi rəsmiləşdirilməsi gəlirin gizlədilməsi sayıla bilər.

Kirayəçi mənim vergimə görə məsuliyyət daşıyırmı?

Kirayəçi adi vətəndaşdırsa, yox — o, vergi agenti deyil. Kirayəçi sahibkar və ya şirkətdirsə, vergini tutub büdcəyə köçürmək onun vəzifəsidir.

Vergini vaxtında ödəməsəm nə olar?

Ödənilməmiş məbləğ vergi borcuna çevrilir və üzərinə gecikməyə görə faiz hesablanır. Gəlirin gizlədildiyi aşkar edilərsə, maliyyə sanksiyası da tətbiq oluna bilər; dəqiq ölçüləri e-qanun.az-da Vergi Məcəlləsinin mətnindən yoxlayın.