Qiyabi qətnamə: nə vaxt çıxarılır və necə ləğv edilir

Bank hesabınıza həbs qoyulub, icra məmuru isə haqqında heç eşitmədiyiniz məhkəmə qərarından danışır. Çox vaxt bu, qiyabi qətnamədir: məhkəmə işə sizin iştirakınız olmadan baxıb. Belə qərar son söz deyil, amma onu ləğv etdirmək üçün ayrıca və qısa müddətli yol var.

Qiyabi qətnamə nədir?

Qiyabi qətnamə cavabdehin iştirakı olmadan, işdəki sübutlar əsasında çıxarılan qətnamədir. Bu, iddianın avtomatik təmin edilməsi demək deyil: hakim iddiaçının sübutlarını yenə qiymətləndirir və tələb əsassızdırsa, onu rədd edir. Qiyabi icraatın mənası başqadır: cavabdeh sadəcə gəlməməklə prosesi aylarla dondura bilməsin.

Qiyabi icraat məhkəmənin imkanıdır, vəzifəsi deyil. Şərtlər olsa da, hakim iclası təxirə salıb cavabdehi yenidən çağıra bilər. Qiyabi qətnamə də qətnamənin bir növüdür; qətnamənin qərardaddan fərqini qətnamə ilə qərardadın fərqi yazısında izah etmişik.

Qiyabi qətnamə hansı şərtlərlə çıxarılır?

Aşağıdakı şərtlər birlikdə olmalıdır:

1. Cavabdeh iclasın vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilib və bildirişin ona çatması işdə təsdiqlənir.
2. Cavabdeh iclasa gəlməyib və gəlməməyin üzrlü səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməyib.
3. Cavabdeh işə onun iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etməyib.

Üçüncü şərt imtahanlarda tez-tez yoxlanılır. Cavabdeh işə onsuz baxılmasını yazılı xahiş edibsə, çıxarılan qərar qiyabi deyil, adi qətnamədir və ondan adi qaydada şikayət verilir. Bildiriş cavabdehə çatmayıbsa, qiyabi qətnamə üçün əsas yoxdur və bu, qətnamənin ləğvi üçün ən güclü arqumentlərdən biridir.

Ləğv haqqında ərizə ilə apellyasiya şikayətinin fərqi

Qiyabi qətnaməni necə ləğv etdirmək olar?

1. Qətnamənin surətini alın və aldığınız tarixi sübut edə biləcək şəkildə saxlayın: müddətin hesablanması üçün bu tarix həlledicidir.
2. Ərizəni apellyasiya məhkəməsinə deyil, qətnaməni çıxarmış məhkəməyə verin.
3. Gəlməməyin üzrlü səbəbini göstərin və sənədlə təsdiqləyin: xəstəxana arayışı, ezamiyyət əmri, bildirişin başqa ünvana göndərildiyini göstərən sənəd.
4. İddiaya qarşı arqumentlərinizi və sübutlarınızı əlavə edin: ödəniş qəbzi, bank çıxarışı, müqavilə.
5. Məhkəmənin çağırışlarına bu dəfə mütləq əməl edin.

Məhkəmə ərizəni təmin edərsə, qiyabi qətnamə ləğv olunur və iş mahiyyəti üzrə yenidən baxılır. Müddəti üzrlü səbəbdən buraxmısınızsa, ərizə ilə birlikdə müddətin bərpası barədə vəsatət verin; nümunəsini buraxılmış müddətin bərpası haqqında vəsatət yazısında tapa bilərsiniz.

Ərizə rədd edilərsə: apellyasiya yolu

Məhkəmə ləğv ərizəsini rədd edərsə, qiyabi qətnamədən apellyasiya qaydasında şikayət vermək imkanı qalır. Bildirişin sizə çatmadığını sübut edə bilirsinizsə, bu arqument apellyasiya mərhələsində də güclüdür. Şikayətin quruluşunu mülki iş üzrə apellyasiya şikayəti nümunəsi üzərində göstərmişik.

İddiaçı isə ləğv ərizəsi vermir. O, qiyabi qətnamə ilə razı deyilsə, məsələn, iddiası qismən təmin olunubsa, birbaşa apellyasiya şikayəti verir.

İki hal: Kamran və Səbinə

Kamran 3 ay xaricdə işləyib; bunu iş müqaviləsi və pasportundakı sərhəd möhürləri təsdiqləyir. Bu müddətdə keçmiş ev sahibi ondan 4 800 manat kirayə borcu tələb edib, bildirişləri evdə alan olmayıb və qiyabi qətnamə çıxarılıb. Kamran bunu hesabına həbs qoyulanda öyrənir. Onun əlində iki güclü dəlil var: gəlməməyin üzrlü səbəbi və borcun 2 000 manatını bank köçürməsi ilə ödədiyini göstərən çıxarış. Ləğv ərizəsi təmin olunarsa, iş yenidən baxılacaq və tələb ən azı 2 000 manat azala bilər.

Səbinə isə bildirişi imza ilə almışdı, amma «borcum yoxdur» deyə iclasa gəlmədi və məhkəməyə heç nə bildirmədi. Ləğv ərizəsində üzrlü səbəb göstərə bilmədiyi üçün ərizə rədd olunur və ona yalnız apellyasiya yolu qalır.

Tez-tez verilən suallar

Qiyabi qətnamədən iddiaçı şikayət edə bilərmi?

Bəli, amma ləğv ərizəsi ilə yox. İddiaçı qətnamə ilə razı deyilsə, apellyasiya şikayəti verir.

İclasa nümayəndə göndərsəm, qiyabi qətnamə çıxarıla bilərmi?

Nümayəndəniz iclasda iştirak edirsə, siz prosesdə təmsil olunursunuz və qiyabi icraat üçün əsas yoxdur. Belə halda çıxarılan qərar adi qətnamədir.

Qiyabi qətnamə ləğv edildikdən sonra nə olur?

İş həmin məhkəmədə mahiyyəti üzrə yenidən baxılır və siz etirazlarınızı, sübutlarınızı tam həcmdə təqdim edirsiniz. Yeni qətnamə əvvəlkindən fərqli də ola bilər, eyni də.