Kirayə (icarə) müqaviləsi nümunəsi

Mənzili kirayəyə verirsiniz və ya kirayə ev tutursunuz, razılaşma isə hələ də şifahidir: «ayın əvvəlində pulu ver, çıxanda depoziti qaytararam». Mübahisə adətən çıxış günü başlayır — sınmış kran, ödənilməmiş qaz borcu, qaytarılmayan depozit üstündə. Yazılı müqavilə bu sualların cavabını əvvəlcədən müəyyən edir.

Kirayə müqaviləsi nəyi həll edir?

Mülki Məcəllə iki oxşar müqaviləni ayırır: kirayədə əmlak yalnız istifadəyə verilir, icarədə isə istifadə ilə yanaşı ondan bəhrə götürmək hüququ da verilir — məsələn, torpaqdan məhsul almaq. Mənzil və ev adətən kirayə müqaviləsi ilə verilir, gündəlik danışıqda isə iki söz çox vaxt eyni mənada işlənir.

Yazılı müqavilə hər iki tərəfi qoruyur. Ev sahibi əmlakın zədələnməsinə, ödənilməmiş hesablara və müddət bitəndən sonra çıxmaq istəməyən kirayəçiyə qarşı sənəd əldə edir. Kirayəçi isə qəfil çıxarılmaya, qiymətin birtərəfli artırılmasına və depozitin əsassız saxlanmasına qarşı. Belə mübahisələrin həllini kirayəçi və ev sahibi arasındakı mübahisələr yazısında izah etmişik.

Hər iki tərəfin imzaladığı yazılı müqavilə hüquqi qüvvəyə malikdir, notariusa getmək bir qayda olaraq tələb olunmur. Uzunmüddətli kirayədə isə kirayə hüququnun daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmasının tələb olunub-olunmadığını notariusdan və ya Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətindən dəqiqləşdirin.

Vergini də nəzərə alın. 2026-cı ildən fiziki şəxsin öz yaşayış sahəsini fiziki şəxsə kirayəyə verməsindən gəlir 10% dərəcə ilə vergiyə cəlb olunur və bu vergini ev sahibi ödəyir. Qaydası evi kirayəyə verənin vergisi yazısındadır.

İmzadan əvvəl hansı sənədləri yoxlamalı?

Kirayəçi üçün ilk sual budur: mənzili verən şəxsin buna hüququ varmı? Daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışı görün və oradakı adı şəxsiyyət vəsiqəsi ilə tutuşdurun. Mənzili sahibin özü deyil, qohumu və ya vasitəçi verirsə, notarial qaydada təsdiq edilmiş etibarnaməni istəyin və orada kirayəyə vermək səlahiyyətinin açıq yazıldığını yoxlayın. Etibarnamənin növlərini ümumi və xüsusi etibarnamə yazısında izah etmişik.

Təhvil-təslim aktını müqavilə ilə eyni gün imzalayın. Mənzilin vəziyyətini, əşyaların siyahısını və sayğacların göstəricilərini yazın, tarixli foto-video çəkin: çıxış günü mənzil məhz bu sənədlə müqayisə ediləcək.

Nümunə: yaşayış sahəsinin kirayə müqaviləsi

Aşağıdakı mətn iki fiziki şəxs arasında mənzilin kirayəsi üçündür. Kvadrat mötərizədəki alternativlərdən uyğun olanı saxlayın, lazım olmayan bəndləri silin.

YAŞAYIŞ SAHƏSİNİN KİRAYƏ MÜQAVİLƏSİ

[Şəhər]                                            [Tarix]

Kirayəyə verən: [Soyad Ad Ata adı], [doğum tarixi],
şəxsiyyət vəsiqəsi [seriya və nömrə], FİN [...],
qeydiyyat ünvanı: [...], telefon: [...]

Kirayəçi: [Soyad Ad Ata adı], [doğum tarixi],
şəxsiyyət vəsiqəsi [seriya və nömrə], FİN [...],
qeydiyyat ünvanı: [...], telefon: [...]

aşağıdakı şərtlərlə bu müqaviləni bağladılar:

1. MÜQAVİLƏNİN PREDMETİ
1.1. Kirayəyə verən ona mülkiyyət hüququ ilə məxsus olan [ünvan] ünvanında yerləşən, [..] otaqlı, ümumi sahəsi [..] kv.m olan mənzili (bundan sonra — Mənzil) yaşayış üçün kirayəçinin müvəqqəti istifadəsinə verir.
1.2. Mülkiyyət hüququ daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən [tarix] tarixli, reyestr nömrəsi [...] olan çıxarışla təsdiq olunur.
1.3. Mənzildə kirayəçi ilə birlikdə yaşayacaq şəxslər: [Soyad Ad, qohumluq dərəcəsi].
1.4. Mənzil əşya və avadanlıqla birlikdə verilir. Onların siyahısı, Mənzilin vəziyyəti və sayğacların göstəriciləri təhvil-təslim aktında (Əlavə 1) göstərilir.

2. MÜDDƏT
2.1. Müqavilə [tarix]-dən [tarix]-dək bağlanır.
2.2. Tərəflərdən heç biri müddət bitməzdən ən azı [..] gün əvvəl yazılı bildiriş göndərmədikdə müqavilə eyni şərtlərlə [..] müddətinə uzadılmış sayılır.

3. KİRAYƏ HAQQI
3.1. Aylıq kirayə haqqı [məbləğ rəqəmlə] ([məbləğ sözlə]) manatdır.
3.2. Kirayə haqqı hər ayın [..]-dək [kirayəyə verənin [bankın adı]-dakı hesabına köçürülməklə / nağd şəkildə, kirayəyə verənin yazılı qəbzi müqabilində] ödənilir.
3.3. Kirayə haqqı müqavilə müddətində yalnız tərəflərin yazılı razılığı ilə dəyişdirilə bilər.
3.4. Kirayə gəlirindən vergini kirayəyə verən ödəyir.

4. TƏMİNAT MƏBLƏĞİ (DEPOZİT)
4.1. Kirayəçi müqavilə imzalandığı gün [məbləğ] manat təminat məbləği ödəyir.
4.2. Müqavilə bitdikdən və Mənzil təhvil-təslim aktına uyğun vəziyyətdə qaytarıldıqdan sonra [..] gün ərzində təminat məbləği kirayəçiyə qaytarılır.
4.3. Təminat məbləğindən yalnız sənədlə təsdiqlənmiş zərərin və ödənilməmiş kommunal borcların məbləği tutula bilər. Adi köhnəlmə zərər sayılmır.

5. KOMMUNAL VƏ DİGƏR XƏRCLƏR
5.1. Elektrik enerjisi, qaz, su və internet haqlarını faktiki istifadəyə görə kirayəçi ödəyir.
5.2. [Bina xidməti haqqını kirayəyə verən ödəyir.]

6. TƏRƏFLƏRİN VƏZİFƏLƏRİ
6.1. Kirayəyə verən:
- Mənzili yaşayış üçün yararlı vəziyyətdə təhvil verir;
- əsaslı təmiri öz hesabına aparır;
- Mənzilə yalnız kirayəçi ilə əvvəlcədən razılaşdırılmış vaxtda daxil olur.
6.2. Kirayəçi:
- Mənzildən təyinatı üzrə və qayğı ilə istifadə edir;
- kirayə haqqını və kommunal xərcləri vaxtında ödəyir;
- kirayəyə verənin yazılı razılığı olmadan Mənzili başqasının istifadəsinə vermir, yenidənqurma aparmır;
- müqavilə bitdikdə Mənzili adi köhnəlmə nəzərə alınmaqla qəbul etdiyi vəziyyətdə qaytarır.
6.3. Cari təmir [kirayəçinin / kirayəyə verənin] hesabına aparılır.

7. VAXTINDAN ƏVVƏL XİTAM
7.1. Tərəflərdən hər biri digər tərəfə ən azı [..] gün əvvəl yazılı bildiriş göndərməklə müqaviləyə vaxtından əvvəl xitam verə bilər.
7.2. Kirayəyə verənin təşəbbüsü ilə vaxtından əvvəl xitam verildikdə əvvəlcədən ödənilmiş, lakin istifadə olunmamış dövrün haqqı kirayəçiyə tam qaytarılır, təminat məbləği isə bu müqavilənin 4.2 və 4.3-cü bəndlərinə uyğun qaytarılır.
7.3. Kirayəçi kirayə haqqını [..] ay ardıcıl ödəmədikdə və ya Mənzilə qəsdən zərər vurduqda kirayəyə verən müqaviləyə xitam verilməsini tələb edə bilər.

8. DİGƏR ŞƏRTLƏR
8.1. Mübahisələr danışıqlar yolu ilə, razılıq əldə olunmadıqda məhkəmə qaydasında həll edilir.
8.2. Müqavilə eyni hüquqi qüvvəyə malik iki nüsxədə tərtib edilir, hər tərəfə bir nüsxə verilir.
8.3. Təhvil-təslim aktı (Əlavə 1) müqavilənin ayrılmaz hissəsidir.

Kirayəyə verən: [Soyad Ad] [İmza]        Kirayəçi: [Soyad Ad] [İmza]


Əlavə 1. TƏHVİL-TƏSLİM AKTI

Mənzilin vəziyyəti: [divarlar, döşəmə, qapı və pəncərələr, santexnika]
Əşya və avadanlıq: 1. [adı, vəziyyəti]; 2. [...]; 3. [...]
Sayğacların göstəriciləri: elektrik [...], qaz [...], su [...]
Açarlar: [..] ədəd

Təhvil verdi: [Soyad Ad] [İmza]          Qəbul etdi: [Soyad Ad] [İmza]
[Tarix]

Məbləğləri həm rəqəmlə, həm sözlə yazın. Pul nağd verilirsə, hər ay ev sahibindən qısa qəbz alın: «[ay] ayı üçün [məbləğ] manat kirayə haqqı aldım». Bank köçürməsi isə ayrıca qəbzə ehtiyac qoymur.

Doldurarkən 5 tipik səhv

1. Mülkiyyət yoxlanmır. Mənzili verən şəxs əslində sahib deyilsə, həqiqi mülkiyyətçi sizi istənilən gün çıxara bilər, ödədiyiniz pulu isə vasitəçidən geri almaq çətin olur. Çıxarışı və etibarnaməni imzadan əvvəl görün.
2. Təhvil-təslim aktı tərtib edilmir. Akt olmayanda divardakı çat və ya işləməyən kondisioner çıxış günü söz-söhbətə çevrilir. Vəziyyəti yazın və foto-video ilə təsdiqləyin.
3. Depozitin qaytarılma şərti yazılmır. «Depozit alındı» cümləsi kifayət deyil. Nə vaxt qaytarılacağını və ondan hansı xərclərin tutula biləcəyini göstərin.
4. Ödənişlər sənədləşdirilmir. Qəbzsiz nağd ödəniş sonradan «pul verilməyib» iddiası ilə üz-üzə qoyur. Bank köçürməsinə üstünlük verin.
5. Vaxtından əvvəl xitam qaydası yoxdur. Kirayəçi xəbərsiz çıxır, ev sahibi boş qalan aylar üçün pul istəyir, yaxud əksinə, ev sahibi kirayəçini bir həftəyə çıxarmaq istəyir. Xəbərdarlıq müddətini müqavilədə rəqəmlə yazın.

Tez-tez verilən suallar

Ev sahibi müqavilə müddətində kirayəni artıra bilərmi?

Müqavilədə qiymətin dəyişdirilməsi şərti yoxdursa, haqq yalnız tərəflərin razılığı ilə dəyişir. Ev sahibinin birtərəfli bildirişi razılaşdırılmış məbləği ləğv etmir.

Müqavilə bitdi, kirayəçi mənzildən çıxmır. Nə etməli?

Mənzili azad etmək tələbi ilə yazılı bildiriş göndərin, nəticə olmasa, çıxarılma haqqında iddia ilə məhkəməyə müraciət edin. Qıfılı dəyişmək və ya əşyaları çölə çıxarmaq kimi özbaşına hərəkətlər sizi məsuliyyət qarşısında qoya bilər.

Depoziti qaytarmırlar. Nə etməli?

Təhvil-təslim aktına və çıxış günü çəkdiyiniz foto-videoya istinad edərək ev sahibinə yazılı tələb göndərin. Razılıq olmasa, depozitin qaytarılması tələbi ilə məhkəməyə müraciət edə bilərsiniz; akt və ödənişin sübutu burada əsas sənədlərdir.

Müqaviləni notariusda təsdiq etdirməyin faydası nədir?

Notarius tərəflərin şəxsiyyətini və mülkiyyət sənədini yoxlayır, ona görə imzanı və ya müqavilənin bağlandığı tarixi sonradan danmaq çətinləşir. Bu, xüsusən uzunmüddətli və baha kirayədə faydalıdır.