Hüquqi terminƏmək hüququ
Əmək haqqından tutulmalar
Həmçinin: əmək haqqından tutulma
QISACA
İşçinin əmək haqqından yalnız onun yazılı razılığı, icra sənədi və ya Əmək Məcəlləsinin göstərdiyi hallarda müəyyən məbləğlərin çıxılması.
Əmək haqqından tutulmalar — qanunvericilikdə tərifi
1. Əmək haqqından müvafiq məbləğlər bu maddə ilə müəyyən edilən hallar istisna edilməklə yalnız işçinin yazılı razılığı ilə, yaxud qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş icra sənədləri üzrə tutulur.
2. İşəgötürənin sərəncamı ilə işçinin əmək haqqından yalnız aşağıdakı ödənişlər tutulur: a) qanunvericiliklə müəyyən edilmiş müvafiq vergilər, sosial sığorta haqları və digər icbari ödəmələr; b) qanunvericilikdə nəzərdə tutulan icra sənədləri üzrə müəyyən edilmiş məbləğ; …
Əmək haqqından tutulmalar nə deməkdir?
Qanun əmək haqqını özbaşına tutulmalardan qoruyur: tutulma yalnız işçinin yazılı razılığı ilə və ya icra sənədləri üzrə aparılır. İşəgötürənin sərəncamı ilə isə yalnız Məcəllədə sadalanan məbləğlər tutula bilər: vergilər və sosial sığorta haqları, icra sənədləri üzrə məbləğ, işçinin təqsiri ilə vurulmuş və orta aylıq əmək haqqından artıq olmayan ziyan, qaytarılmamış ezamiyyə avansı, hesablama səhvi ilə artıq verilmiş məbləğ və digər hallar (Əmək Məcəlləsi, maddə 175).
Hər dəfə tutulan məbləğlərin cəmi əmək haqqının iyirmi faizindən, qanunda nəzərdə tutulmuş hallarda isə əlli faizindən çox ola bilməz; aliment və cinayət nəticəsində vurulmuş ziyan kimi tələblər üzrə həd 70 faizdir (Əmək Məcəlləsi, maddə 176). İşdənçıxma müavinətindən tutulma aparılmır, hesab səhvi istisna olmaqla artıq ödənilmiş əmək haqqı isə işçidən geri tutula bilməz (Əmək Məcəlləsi, maddə 175).
Nümunə
Ezamiyyətdən qayıdan işçi avansın xərclənməmiş hissəsini qaytarmadıqda, işəgötürən həmin borcu qaytarılma müddəti bitdiyi gündən bir ay ərzində onun əmək haqqından tuta bilər.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi, maddə 175.1