Hüquqi terminAilə hüququ
Aliment
QISACA
Qanuna görə saxlamağa borclu olan ailə üzvünün (valideynin, övladın, ərin, arvadın və ya digər qohumun) başqa ailə üzvünün saxlanması üçün ödədiyi vəsait.
Aliment — qanunvericilikdə tərifi
75.1. Valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar.
75.2. Uşaqlarını saxlamağın qayda və formasını valideynlər müstəqil müəyyən edirlər.
75.3. Valideynlər bu Məcəllənin 16-cı fəslinə uyğun olaraq yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlarını saxlamaq barədə saziş (aliment ödənilməsi barədə saziş) bağlamaq hüququna malikdirlər.
75.4. Valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur.
Aliment nə deməkdir?
Aliment ailə üzvlərinin bir-birini saxlamaq vəzifəsinin icrası üçün ödənilən vəsaitdir. Valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar və bunun qayda və formasını müstəqil müəyyən edirlər (Ailə Məcəlləsi, maddə 75.2); uşaqlarını saxlamadıqda onların saxlanması üçün vəsait (aliment) məhkəmə qaydasında tutulur (Ailə Məcəlləsi, maddə 75.4). Aliment həmçinin əmək qabiliyyəti olmayan ehtiyaclı valideynlər üçün yetkin övladlardan (Ailə Məcəlləsi, maddə 82.2), ehtiyaclı ər (arvad) üçün isə digər tərəfdən tutula bilər (Ailə Məcəlləsi, maddə 84.2).
Aliment tərəflərin notariat qaydasında təsdiq olunan sazişi ilə (Ailə Məcəlləsi, maddə 94.2), saziş olmadıqda isə məhkəmə qərarı ilə müəyyən edilir (Ailə Məcəlləsi, maddə 99). Aliment məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan tutulur (Ailə Məcəlləsi, maddə 100.2); ödəyicinin boyun qaçırdığı müəyyən edilərsə, əvvəlki dövr üçün 3 illik müddət həddində verilə bilər (Ailə Məcəlləsi, maddə 100.3). Alimenti qəsdən ödəməmək valideynlik hüquqlarından məhrumetmə üçün əsasdır (Ailə Məcəlləsi, maddə 64.0.2).
Nümunə
Boşanmadan sonra uşaq anası ilə qalır; ata uşağı saxlamaq üçün vəsait vermirsə, ana məhkəməyə müraciət edir və məhkəmə atanın qazancının dörddə birini aylıq aliment kimi tutmağı qərara alır.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsi, maddə 75