Maddi məsuliyyət

Maddi məsuliyyət — qanunvericilikdə tərifi

1. Əmək münasibətləri prosesində əmək müqaviləsi üzrə işəgötürən və işçi öhdəliklərini yerinə yetirərkən birinin digərinə vurduğu ziyana görə bu Məcəllədə və müvafiq normativ hüquqi aktlarda göstərilmiş qaydada qarşılıqlı maddi məsuliyyət daşıyırlar.

2. Aşağıdakı şərtlərin eyni zamanda hər üçü olduqda tərəflərin birinin digərinə qəsdən və ya ehtiyatsızlıqla vurduqları ziyana görə maddi məsuliyyəti yaranır: a) ziyanın həqiqətən vurulduğu aşkar olduqda; b) təqsirkarın əməli, yəni hərəkəti və ya hərəkətsizliyi qanuna zidd olduqda; c) təqsirkarın qanunazidd əməli ilə bu əməlin nəticəsi arasında səbəbli əlaqə olduqda.

Maddi məsuliyyət nə deməkdir?

Əmək hüququnda maddi məsuliyyət qarşılıqlıdır: əmək müqaviləsi üzrə öhdəlikləri yerinə yetirərkən biri digərinə ziyan vurduqda həm işəgötürən, həm də işçi məsuliyyət daşıyır. Məsuliyyət üç şərt eyni zamanda olduqda yaranır: ziyanın həqiqətən vurulması, təqsirkarın hərəkət və ya hərəkətsizliyinin qanuna zidd olması və bu əməllə nəticə arasında səbəbli əlaqə (Əmək Məcəlləsi, maddə 191).

Ziyanın məbləğini və təqsirin olmadığını iddia edən tərəf bunu sübut etməlidir (Əmək Məcəlləsi, maddə 192). Ümumi qaydaya görə işçi işəgötürənə vurduğu ziyana görə bir aylıq orta əmək haqqı məbləğinədək məsuliyyət daşıyır (Əmək Məcəlləsi, maddə 198), qanunda göstərilən hallarda isə tam həcmdə (Əmək Məcəlləsi, maddə 199). Əmək münasibətlərinə xitam verilməsi təqsirkarı maddi məsuliyyətdən azad etmir (Əmək Məcəlləsi, maddə 194).

Nümunə

Sürücü ehtiyatsızlıqla xidməti avtomobilə ziyan vurduqda və onunla tam maddi məsuliyyət barədə müqavilə bağlanmadıqda, o, ziyanı bir aylıq orta əmək haqqı məbləğinədək ödəyir.