Texniki baxış: kimlər keçməlidir, müddətlər və cərimə

Avtomobili üç il əvvəl almısınız, amma texniki baxışın vaxtının nə vaxt keçdiyini heç yadınıza salmamısınız. Postda saxlanılanda əməkdaş sənədləri yoxlayır və 50 manatlıq qərar yazır. Texniki baxış unudulan, amma asan qarşısı alınan vəzifədir: vaxtı düzgün hesablasanız, nə cərimə, nə də qəzada əlavə mübahisə olacaq.

Texniki baxış nədir və nə üçün lazımdır?

Texniki baxış avtomobilin yollarda hərəkət üçün yararlı olub-olmadığını yoxlayan rəsmi prosedurdur. Onun məqsədi ilk növbədə başqa yol iştirakçılarını qorumaqdır: nasaz əyləc, işləməyən fara və ya yeyilmiş şin qəzanın birbaşa səbəbinə çevrilə bilər. Baxışın əsas qaydaları «Yol hərəkəti haqqında» Qanunda və onun əsasında qəbul edilmiş normativ aktlarda müəyyən edilib.

Baxış zamanı adətən bunlar yoxlanılır:

• əyləc sistemi və sükan idarəsi;
• işıq cihazları, dönmə göstəriciləri və səs siqnalı;
• şinlər və təkərlər;
• şüşələr, güzgülər və sürücünün görmə sahəsi;
• təhlükəsizlik kəmərləri;
• işlənmiş qazların tərkibi;
• mühərrik və ban nömrələrinin qeydiyyat sənədlərinə uyğunluğu.

Şüşələr maddəsi ayrıca diqqət tələb edir. Tələbdən tünd örtük baxışda da problem yaradır, ona görə şüşələrin tündləşdirilməsi qaydalarını əvvəlcədən yoxlayın.

Kimlər texniki baxışdan keçməlidir?

Dövlət qeydiyyatında olan nəqliyyat vasitələri texniki baxışdan keçməlidir. Vəzifə mülkiyyətçiyə və ya avtomobildən qanuni əsasla istifadə edən şəxsə aiddir. Cərimə isə baxışdan keçməmiş avtomobili idarə edən sürücüyə yazılır. Başqasının avtomobilini sürürsünüzsə, baxışın vaxtını yoxlamaq sizin də marağınızdadır.

Baxış hansı müddətdə keçirilir?

Qanunvericilik baxışın dövriliyini hamı üçün eyni müəyyən etmir. Sərnişin daşıyan vasitələr, taksilər, yük maşınları və təhlükəli yük daşıyan vasitələr adətən daha tez-tez yoxlanılır, çünki onların nasazlığı daha çox insanı təhlükəyə atır. Adi minik avtomobili üçün dövrilik daha seyrəkdir. Dövriliyə avtomobilin yaşı da təsir edə bilər.

Konkret müddətləri — neçə ildə bir və ya ildə neçə dəfə — Daxili İşlər Nazirliyinin rəsmi mənbələrindən və e-qanun.az-dan yoxlayın. Tanışların «bizimki iki ildən bir keçir» sözü sizin avtomobilə şamil olunmaya bilər. Ən etibarlı yol növbəti baxışın tarixini sonuncu baxışı təsdiqləyən sənəddən götürüb telefonunuzun təqviminə yazmaqdır.

Baxışdan keçməmiş avtomobili sürməyin cəriməsi

2026-cı il üçün qüvvədə olan cədvələ görə texniki baxışdan keçməmiş nəqliyyat vasitəsini idarə etmək 50 manat cərimə ilə nəticələnir (İXM 339.1-1). Bu pozuntuya bal yazılmır. Digər pozuntuların məbləğlərini yol hərəkəti cərimələri cədvəlində toplamışıq.

Balın olmaması cərimənin bir dəfəlik olması demək deyil. Cərimə qeydə alınmış idarəetməyə görə ödənilir, avtomobil isə baxışdan keçənədək eyni vəziyyətdə qalır. Deməli, növbəti yoxlamada yenidən qərar çıxarıla bilər.

Aydının avtomobilinin baxış vaxtı iki ay əvvəl keçib. O, bazar ertəsi saxlanılır və 50 manat ödəyir, amma «bu həftə gedərəm» deyib baxışı təxirə salır. Cümə günü başqa postda yenidən saxlanılır və ikinci qərar gəlir. Bir həftə ərzində 100 manat ödəyən Aydın baxış üçün lazım olan vaxtı itirdiyindən çox pul itirir.

Cərimədən əlavə, texniki cəhətdən nasaz avtomobili idarə etmək ayrıca pozuntudur. Nasazlıq qəzaya səbəb olarsa, bu fakt təqsirin müəyyən edilməsində sürücünün əleyhinə işləyəcək. Nasaz avtomobili idarəetmənin maddəsini və cəriməsini İXM-in qüvvədə olan mətnindən yoxlayın.

Texniki baxışdan necə keçmək olar?

1. Növbəti baxışın tarixini sonuncu baxışı təsdiqləyən sənəddən yoxlayın.
2. Avtomobili əvvəlcədən servisdə yoxlatdırın: işıqlar, əyləclər və şinlər baxışda ən çox iradlara səbəb olan hissələrdir.
3. Sənədləri hazırlayın: şəxsiyyət vəsiqəsi və avtomobilin qeydiyyat şəhadətnaməsi. Tələb olunan sənədlərin tam siyahısını baxış məntəqəsindən əvvəlcədən soruşun.
4. Müəyyən edilmiş ödənişi edin və qəbzi saxlayın. Məbləği rəsmi mənbədən öyrənin.
5. Avtomobili baxışa təqdim edin və yoxlamanın nəticəsi ilə tanış olun.
6. Baxışdan keçdiyinizi təsdiqləyən sənədi alın və növbəti baxışın tarixini qeyd edin.

Baxış zamanı nasazlıq aşkar edilərsə, avtomobil baxışdan keçmiş sayılmır. Nasazlığı aradan qaldırdıqdan sonra avtomobili təkrar yoxlamaya təqdim etməlisiniz. Təkrar yoxlamanın müddəti və şərtləri barədə baxış məntəqəsindən yazılı izahat istəyin.

İkinci əl avtomobil alarkən baxışı yoxlayın

İkinci əl avtomobilin sənədlərinə baxarkən sonuncu texniki baxışın tarixinə də diqqət edin. Baxışın vaxtı keçibsə, avtomobili alan kimi yola çıxmaq elə ilk gündən cərimə riski deməkdir. Baxışın vaxtı keçibsə, bu, həm də avtomobilin texniki vəziyyəti barədə sual doğurur.

Günel ikinci əl avtomobil alır və satıcının «hər şey qaydasındadır» sözünə etibar edir. Bir ay sonra saxlanılanda məlum olur ki, baxışın vaxtı hələ satışdan əvvəl bitibmiş. Cərimə sürücü kimi Günelə yazılır, çünki satış anındakı vəziyyət onun məsuliyyətini aradan qaldırmır. Baxışa gedəndə isə əyləc bəndlərinin dəyişdirilməsi tələb olunur və bu xərc də Günelin üzərinə düşür.

Tez-tez verilən suallar

Texniki baxış cəriməsinə görə bal yazılırmı?

Xeyr. 2026-cı il üçün qüvvədə olan cədvələ görə İXM 339.1-1 üzrə pozuntuya bal yazılmır, cərimə isə 50 manatdır.

Baxışın vaxtı keçib. Avtomobillə baxış məntəqəsinə getmək olarmı?

Baxışın vaxtı keçmiş avtomobillə yolda hərəkət etmək formal olaraq pozuntudur və saxlanılsanız, cərimə riski var. Ona görə baxışı vaxt bitmədən keçməyə çalışın.

Yeni avtomobil də baxışdan keçməlidirmi?

Yeni avtomobil üçün ilk baxışın vaxtı qanunvericiliklə müəyyən edilir və vasitənin yaşından asılı ola bilər. Dəqiq tarixi rəsmi mənbədən və avtomobilin qeydiyyat sənədlərindən dəqiqləşdirin.

Baxış zamanı nasazlıq tapıldı. İndi nə etməliyəm?

Nasazlığı aradan qaldırın və avtomobili təkrar yoxlamaya təqdim edin. Baxışdan keçdiyinizi təsdiqləyən sənədi alanadək avtomobil baxışdan keçmiş sayılmır.