Paylı mülkiyyət

Paylı mülkiyyət — qanunvericilikdə tərifi

213.2. Əşya mülkiyyət hüququnda mülkiyyətçilərin hər birinin payı müəyyənləşdirilməklə (paylı mülkiyyət) və ya belə paylar müəyyənləşdirilmədən (birgə mülkiyyət) ümumi mülkiyyətdə ola bilər.

213.3. Əşyaya ümumi mülkiyyət, qanunvericilikdə həmin əşyaya birgə mülkiyyət yaranmasının nəzərdə tutulduğu hallar istisna olmaqla, paylı mülkiyyətdir.

Paylı mülkiyyət nə deməkdir?

Paylı mülkiyyətdə əşya bir neçə şəxsə məxsusdur və hər birinin payı — məsələn, yarı və ya üçdə bir — müəyyənləşdirilir. Paylar Məcəlləyə görə təyin edilə bilmirsə və bütün mülkiyyətçilərin razılaşması ilə müəyyənləşdirilməyibsə, bərabər sayılır (Mülki Məcəllə, maddə 214.1). Əşyaya sahiblik və ondan istifadə bütün mülkiyyətçilərin razılığı ilə, razılıq olmadıqda isə məhkəmənin müəyyən etdiyi qaydada həyata keçirilir (Mülki Məcəllə, maddə 215.1).

Əşyanın özünə dair sərəncam bütün mülkiyyətçilərin razılığını tələb edir (Mülki Məcəllə, maddə 215.5), lakin hər bir mülkiyyətçi öz payını sata, bağışlaya, vəsiyyət edə və ya girov qoya bilər (Mülki Məcəllə, maddə 215.6). Pay üçüncü şəxsə satılarkən qalan mülkiyyətçilərin satın almaqda üstünlük hüququ var (Mülki Məcəllə, maddə 218.1). Razılıq olmadıqda mülkiyyətçi öz payının naturada ayrılmasını məhkəmə qaydasında tələb edə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 220.3). Birgə mülkiyyətdən fərqi payların əvvəlcədən müəyyən olmasıdır.

Nümunə

A və B torpaq sahəsini yetmiş və otuz faizlik paylarla birlikdə alır; B öz payını üçüncü şəxsə satmaq istədikdə qiyməti və digər şərtləri göstərməklə A-ya yazılı bildiriş verməlidir.