Hüquqi terminİnsan hüquqları
Məhdudlaşdırılması qadağan olunan hüquqlar
Həmçinin: mütləq insan hüquqları
QISACA
Heç bir halda məhdudlaşdırıla bilməyən və onlara dair qeyd-şərt müəyyən edilə bilməyən, Konstitusiyada təsbit olunmuş mütləq insan hüquqları.
Qanunvericilikdə tərifi
Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 27-ci maddəsində (müharibənin hüquqauyğun aparılması nəticəsində baş verən ölüm halları istisna olmaqla), 28-ci maddəsinin I hissəsində, 46-cı maddəsinin III hissəsində, 63-cü, 64-cü maddələrində və 71-ci maddəsinin VIII hissəsində nəzərdə tutulan hüquqlar məhdudlaşdırıla bilməz və onlara dair qeyd-şərtlər müəyyən edilə bilməz.
Sadə dildə izah
Konstitusiya Qanunu məhdudlaşdırılması qadağan olunan hüquqları Konstitusiyanın konkret müddəalarına istinadla sadalayır: yaşamaq hüququ (müharibənin hüquqauyğun aparılması nəticəsində baş verən ölüm halları istisna olmaqla), hər kəsin azadlıq hüququna malik olması, işgəncə və ləyaqəti alçaldan rəftara məruz qalmamaq, təqsirsizlik prezumpsiyası, bir cinayətə görə təkrarən məhkum edilməmək və törədildiyi zaman hüquq pozuntusu sayılmayan əmələ görə məsuliyyət daşımamaq. Bu hüquqlar məhdudlaşdırıla bilməz və onlara dair qeyd-şərtlər müəyyən edilə bilməz (İnsan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin tənzimlənməsi haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 2).
Onları digər hüquqlardan fərqləndirmək vacibdir: məsələn, birləşmək, sərbəst toplaşmaq və ya məlumat azadlığı qanunda göstərilən məqsədlər üçün məhdudlaşdırıla bilər (İnsan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin tənzimlənməsi haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 3.6). Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası da yaşamaq hüququndan, işgəncə qadağasından və qanunsuz cəzalandırılmamaq prinsipindən fövqəladə hallarda belə geri çəkilməyə yol vermir (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 15).
Mənbə: Azərbaycan Respublikasında insan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin tənzimlənməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Qanunu, maddə 2