İşgəncələrin qadağan olunması

İşgəncələrin qadağan olunması — qanunvericilikdə tərifi

Heç kəs işgəncəyə, qeyri-insani və ya ləyaqəti alçaldan rəftara və ya cəzaya məruz qalmamalıdır.

İşgəncələrin qadağan olunması nə deməkdir?

Konvensiya işgəncəni, qeyri-insani və ləyaqəti alçaldan rəftarı və cəzanı heç bir istisna olmadan qadağan edir (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 3). Bu qadağa mütləqdir: müharibə və ya digər fövqəladə hallarda belə dövlət ondan geri çəkilə bilməz (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 15). Konstitusiyada da eyni qayda var: heç kəsə işgəncə və əzab verilə bilməz, heç kəs insan ləyaqətini alçaldan rəftara və ya cəzaya məruz qala bilməz (Konstitusiya, maddə 46).

Qadağanın təminatları müxtəlif aktlarda əks olunub. İşgəncə Cinayət Məcəlləsi ilə ayrıca cinayət kimi cəzalandırılır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 293). Ombudsman milli preventiv mexanizm kimi saxlanılan şəxslərin öz iradəsi ilə tərk edə bilmədiyi yerlərə müntəzəm baş çəkir (İnsan hüquqları üzrə müvəkkil (ombudsman) haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 1.2). Şəxsin verilməsi nəticəsində onun sorğu edən dövlətdə işgəncəyə məruz qalacağını güman etməyə kifayət qədər əsas olduqda, ekstradisiyadan imtina edilə bilər (Ekstradisiya haqqında Qanun, maddə 3.2.2).