İşgüzar adət

İşgüzar adət — qanunvericilikdə tərifi

10.1. Sahibkarlıq fəaliyyətinin hər hansı sahəsində təşəkkül tapan və geniş tətbiq edilən, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmayan davranış qaydası, hansısa aktda qeyd edilib-edilmədiyindən asılı olmayaraq, işgüzar adət sayılır.

İşgüzar adət nə deməkdir?

İşgüzar adət yazılı normadan deyil, sahibkarlıq təcrübəsindən yaranır. Mülki Məcəlləyə görə qayda sahibkarlıq fəaliyyətinin müəyyən sahəsində təşəkkül tapmalı, geniş tətbiq edilməli və qanunvericilikdə nəzərdə tutulmamalıdır; onun hansısa aktda qeyd edilib-edilməməsi əhəmiyyət daşımır (Mülki Məcəllə, maddə 10.1). Qanunvericiliyə və ya müqaviləyə zidd olan işgüzar adətlər tətbiq edilmir (Mülki Məcəllə, maddə 10.2).

Məcəllə işgüzar adətlərə bir çox hallarda istinad edir. Müqavilə şərti tərəflərin razılaşması ilə və ya dispozitiv norma ilə müəyyənləşdirilmədikdə, o, tətbiq edilə bilən işgüzar adətlərlə müəyyən edilir (Mülki Məcəllə, maddə 390.7). Müqavilə təfsir edilərkən də işgüzar adətlər nəzərə alınır (Mülki Məcəllə, maddə 404.2). Münasibət qanunla, razılaşma ilə və ya işgüzar adətlə tənzimlənmədikdə isə qanunun analogiyası tətbiq olunur (Mülki Məcəllə, maddə 11.1).

Nümunə

Müqavilədə malın təhvil verilmə qaydası göstərilməyibsə və həmin ticarət sahəsində bu barədə geniş tətbiq edilən qayda varsa, tərəflərin münasibətinə həmin işgüzar adət tətbiq oluna bilər.