Hüquqi terminMülki hüquq
İmperativ norma
Həmçinin: məcburi norma
QISACA
Tərəflərin razılaşması ilə dəyişdirilə və ya istisna edilə bilməyən, qanunla və digər hüquqi aktlarla müəyyən edilmiş məcburi qayda.
İmperativ norma — qanunvericilikdə tərifi
390.2. Müqavilə onun bağlandığı vaxt qüvvədə olan qanunla və digər hüquqi aktlar ilə müəyyənləşdirilmiş, tərəflər üçün məcburi qaydalara (imperativ normalara) uyğun gəlməlidir.
İmperativ norma nə deməkdir?
İmperativ norma müqavilə azadlığının sərhədini müəyyən edir: müqavilə bağlandığı vaxt qüvvədə olan qanunla və digər hüquqi aktlarla müəyyənləşdirilmiş, tərəflər üçün məcburi qaydalara uyğun gəlməlidir (Mülki Məcəllə, maddə 390.2). Tərəflər razılaşma ilə bu normalardan yayına bilməzlər. Məcəllədə müəyyənləşdirilmiş şərtləri pozmaqla bağlanmış əqd isə etibarsızdır (Mülki Məcəllə, maddə 337.1).
İmperativ normanın əksi dispozitiv normadır: o, tərəflər başqa qayda müəyyən etmədikdə tətbiq olunur və razılaşma ilə istisna edilə və ya dəyişdirilə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 390.6). Müqavilə bağlandıqdan sonra tərəflər üçün məcburi olan yeni qayda qəbul edilərsə, bağlanmış müqavilənin şərtləri qüvvəsini saxlayır; yalnız qanun özü onun əvvəllər bağlanmış müqavilələrə şamil olunmasını müəyyən etdikdə istisna yaranır (Mülki Məcəllə, maddə 390.2).
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, maddə 390.2