Qanunun analogiyası

Qanunun analogiyası — qanunvericilikdə tərifi

1.0.10. qanunun analogiyası – konkret ictimai münasibətləri tənzimləyən qanunvericilik normaları olmadığına görə həmin ictimai münasibətlərə oxşar ictimai münasibətləri tənzimləyən qanunvericilik normalarının tətbiq edilməsi; …

Qanunun analogiyası nə deməkdir?

Qanunun analogiyası qanunvericilikdəki boşluğu doldurmağın birinci üsuludur: konkret münasibət üçün norma olmadıqda ona oxşar münasibəti tənzimləyən mövcud norma tətbiq edilir (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 1.0.10). Əvvəlcə məhz qanunun analogiyasından istifadə olunur, oxşar norma tapılmadıqda isə hüququn analogiyasına müraciət edilir (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 13).

Mülki hüquqda bu qayda xüsusi şərtlə tətbiq edilir: münasibət mülki qanunvericiliklə və ya tərəflərin razılaşması ilə birbaşa tənzimlənmədikdə və tətbiq edilə bilən işgüzar adət olmadıqda, mahiyyətinə zidd deyilsə, oxşar münasibətləri tənzimləyən mülki normalar tətbiq edilir (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 13.3). Cinayət, inzibati xətalar və vergi qanunvericiliyində, məsuliyyətə cəlb olunma, hüquqların məhdudlaşdırılması və vəzifələrin müəyyən edilməsi hallarında analogiyadan istifadə oluna bilməz (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 13.5).

Nümunə

Qanunda müəyyən mülki münasibət üçün qayda və tətbiq edilə bilən işgüzar adət yoxdursa, ona ən yaxın oxşar münasibəti tənzimləyən mülki norma tətbiq edilir.