Hüquqi terminÜmumi
Hüququn analogiyası
QISACA
Nə konkret, nə də oxşar münasibəti tənzimləyən norma olmadıqda qanunvericiliyin məğzinin və hüququn ümumi və ya sahə prinsiplərinin tətbiqi.
Hüququn analogiyası — qanunvericilikdə tərifi
1.0.11. hüququn analogiyası – yalnız konkret ictimai münasibətləri deyil, həm də oxşar ictimai münasibətləri tənzimləyən qanunvericilik normaları olmadığına görə həmin ictimai münasibətlərə qanunvericiliyin məğzinin, hüququn ümumi prinsiplərinin və ya hüququn konkret sahələrinə aid prinsiplərin tətbiq edilməsi; …
Hüququn analogiyası nə deməkdir?
Hüququn analogiyası boşluğun doldurulmasının ikinci, ehtiyat üsuludur. O, yalnız konkret münasibəti deyil, oxşar münasibətləri tənzimləyən normalar da olmadıqda tətbiq edilir və bu zaman qanunvericiliyin məğzinə, hüququn ümumi prinsiplərinə və ya hüququn konkret sahələrinə aid prinsiplərə əsaslanılır (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 1.0.11).
Bu üsula qanunun analogiyasından istifadə mümkün olmadıqda keçilir; Konstitusiyada və qanunlarda təsbit edilmiş prinsiplərdən istifadə olunur və ədalət, insaf və mənəviyyat tələbləri nəzərə alınmalıdır (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 13.4). Cinayət, inzibati xətalar və vergi qanunvericiliyində, habelə məsuliyyətə cəlb olunma, hüquqların məhdudlaşdırılması və vəzifələrin müəyyən edilməsi hallarında hüququn analogiyası tətbiq edilə bilməz (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 13.5).
Mənbə: Normativ hüquqi aktlar haqqında Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Qanunu, maddə 1.0.11