Fövqəladə hallar zamanı məhdudlaşdırma

Fövqəladə hallar zamanı məhdudlaşdırma — qanunvericilikdə tərifi

1. Müharibə və ya millətin həyatını təhdid edən digər fövqəladə hallar zamanı Razılığa gələn Yüksək Tərəflərdən hər hansı biri onun beynəlxalq hüquqa müvafiq digər öhdəliklərinə zidd olmamaq şərti ilə, yalnız vəziyyətin fövqəladəliyinin şərtləndirə biləcəyi səviyyədə bu Konvensiya üzrə öhdəliklərindən geri çəkilən tədbirlər görə bilər.

2. Bu müddəa, qanuni müharibə əməliyyatları nəticəsində ölüm halları istisna olmaqla, 2-ci maddənin və ya 3-cü maddənin müddəalarından, 4-cü maddənin 1-ci bəndinin və 7-ci maddənin müddəalarından geri çəkilməyə əsas vermir.

Fövqəladə hallar zamanı məhdudlaşdırma nə deməkdir?

Konvensiya dövlətə müharibə və ya millətin həyatını təhdid edən digər fövqəladə hallarda bəzi öhdəliklərindən geri çəkilməyə imkan verir. Şərtlər ciddidir: tədbirlər yalnız vəziyyətin fövqəladəliyinin şərtləndirdiyi səviyyədə görülə bilər və dövlətin beynəlxalq hüquqdan irəli gələn digər öhdəliklərinə zidd olmamalıdır. Geri çəkilən dövlət gördüyü tədbirlər və onların səbəbləri barədə Avropa Şurasının Baş katibini tam məlumatlandırmalıdır (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 15).

Bəzi hüquqlardan heç bir halda geri çəkilmək olmaz: yaşamaq hüququ (qanuni müharibə əməliyyatları nəticəsində ölüm halları istisna olmaqla), işgəncələrin qadağan olunması, köləlik və əsarətin qadağan olunması, qanunsuz cəzalandırılmamaq (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 15). Konstitusiya da müharibə, hərbi vəziyyət, fövqəladə vəziyyət və səfərbərlik zamanı hüquqların beynəlxalq öhdəliklər nəzərə alınmaqla qismən və müvəqqəti məhdudlaşdırılmasına yol verir, əhaliyə isə bu barədə qabaqcadan məlumat verilir (Konstitusiya, maddə 71).