Hüquqi terminProsessual hüquq
Məhkəmə aidiyyəti
Həmçinin: məhkəməyə aidiyyət
QISACA
Mübahisəyə ümumi məhkəmənin, yoxsa kommersiya məhkəməsinin baxmalı olduğunu tərəflərin tərkibi, predmet və münasibətin xarakteri əsasında müəyyən edən qayda.
Məhkəmə aidiyyəti — qanunvericilikdə tərifi
24.2. Mübahisənin ümumi məhkəməyə və ya kommersiya məhkəməsinə aidiyyəti işdə iştirak edən şəxslərin subyektiv tərkibi, mübahisənin predmeti və hüquq münasibətlərinin xarakteri nəzərə alınmaqla, bu Məcəlləyə müvafiq olaraq müəyyən edilir.
Məhkəmə aidiyyəti nə deməkdir?
Mülki Prosessual Məcəllədə məhkəmə aidiyyəti işin hansı növ məhkəməyə aid olduğunu, ərazi aidiyyəti isə onun hansı yerin məhkəməsində baxılacağını göstərir. Sahibkarlıq fəaliyyəti ilə əlaqədar olmayan mübahisələrə ümumi məhkəmələr (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 25.1), sahibkarlıq fəaliyyəti ilə əlaqədar olan kommersiya mübahisələrinə isə kommersiya məhkəmələri baxır (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 26.1).
Məhkəmə aidiyyət məsələsini ərizəni icraata qəbul edərkən yoxlayır (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 24.3); iş həmin məhkəmədə baxılmalı deyilsə, iddia ərizəsi qaytarılır (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 152.1.3). Aidiyyət haqqında qərardaddan 10 gün müddətində şikayət verilə bilər (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 32.5). Məhkəmələr arasında aidiyyətə dair mübahisələrə yol verilmir: fikir ayrılığı olduqda məsələni kassasiya instansiyası məhkəməsi həll edir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 32.7).
Nümunə
Vətəndaşlar arasında mənzil kirayəsi ilə bağlı mübahisəyə ümumi məhkəmə, iki şirkət arasında tədarük müqaviləsi üzrə mübahisəyə isə kommersiya məhkəməsi baxır.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi, maddə 24.2