Müstəsna aidiyyət

Müstəsna aidiyyət — qanunvericilikdə

39.1. Daşınmaz əşyaya mülkiyyət hüququnun tanınması, daşınmaz əşyanın başqasının qeyri-qanuni sahibliyindən götürülməsi, mülkiyyət hüququndan məhrum etmə ilə əlaqədar olmayan mülkiyyətçinin və yaxud başqa qanuni sahibin hüquqlarının pozulmasını aradan qaldırmaq haqqında iddialar daşınmaz əşyanın olduğu yerə görə verilir.

Müstəsna aidiyyət nə deməkdir?

Müstəsna aidiyyət ərazi aidiyyətinin ən sərt növüdür: iddianın veriləcəyi məhkəmə qanunla birmənalı müəyyən edilir və nə iddiaçının seçimi, nə də tərəflərin razılaşması onu dəyişə bilər. Ümumi qayda iddianın cavabdehin rəsmi qeydə alındığı yerin məhkəməsinə verilməsini tələb edir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 35.1), müstəsna aidiyyətdə isə həlledici meyar mübahisə predmetinin — daşınmaz əşyanın, miras əmlakının — və ya nəqliyyat təşkilatı idarəsinin yerləşdiyi yerdir.

Vərəsəlik qəbul edilənədək miras qoyanın kreditorlarının iddiaları miras əmlakın və ya onun əsas hissəsinin olduğu yerin məhkəməsinə (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 39.2), yük, sərnişin və baqaj daşınması müqavilələrindən irəli gələn iddialar isə nəqliyyat təşkilatı idarəsinin olduğu yerə görə verilir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 39.3). Müstəsna aidiyyət olduqda müqavilə aidiyyəti haqqında qaydalar tətbiq edilmir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 40.4), iddiaçının seçim hüququ da istisna olunur (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 36.13).

Nümunə

Gəncədə yerləşən mənzilə mülkiyyət hüququnun tanınması haqqında iddia, tərəflər Bakıda yaşasalar da, mənzilin olduğu yerin məhkəməsinə verilir.