Ərazi aidiyyəti

Ərazi aidiyyəti — qanunvericilikdə tərifi

Birinci instansiya məhkəməsi qismində işlərə ərazi üzrə baxılmasına dair məhkəmələr arasında səlahiyyətlərin bölünməsi bu fəsillə müəyyən olunur.

Ərazi aidiyyəti nə deməkdir?

Ərazi aidiyyəti işin hansı rayon (şəhər) və ya kommersiya məhkəməsində baxılacağını göstərir; birinci instansiya üzrə işlərə məhz bu məhkəmələr baxır (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 34). Ümumi qaydaya görə, qanunla başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, iddia cavabdehin rəsmi qeydə alındığı yerin məhkəməsinə verilir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 35.1); hüquqi şəxsə iddia onun ünvanının olduğu yerə görə verilir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 35.2).

Bu qaydadan istisnalar iddiaçının seçməsinə görə aidiyyət (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 36), müstəsna aidiyyət (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 39) və tərəflərin yazılı sazişi ilə müəyyən edilən müqavilə aidiyyətidir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 40.2). Qarşılıqlı iddia ərazi aidiyyətindən asılı olmayaraq ilkin iddianın baxıldığı yerin məhkəməsinə verilir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 35.3). Ərazi aidiyyəti qaydalarının pozulmasına yol verilmir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 40.1).

Nümunə

Başqa şəhərdə qeydiyyatda olan cavabdehə qarşı borc iddiası, qanunda başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, iddiaçının deyil, cavabdehin qeydiyyatda olduğu yerin məhkəməsinə verilir.