Hüquqi şəxs

Hüquqi şəxs — qanunvericilikdə tərifi

43.1. Hüquqi şəxs qanunla müəyyənləşdirilən qaydada dövlət qeydiyyatından keçmiş, xüsusi yaradılmış elə bir qurumdur ki, mülkiyyətində ayrıca əmlakı vardır, öz öhdəlikləri üçün bu əmlakla cavabdehdir, öz adından əmlak və şəxsi qeyri-əmlak hüquqları əldə etmək və həyata keçirmək, vəzifələr daşımaq, məhkəmədə iddiaçı və ya cavabdeh olmaq hüququna malikdir. Hüquqi şəxsin müstəqil balansı olmalıdır.

Hüquqi şəxs nə deməkdir?

Hüquqi şəxs insanlardan ayrı mövcud olan və mülki dövriyyədə öz adından çıxış edən təşkilati qurumdur. Onu səciyyələndirən əsas cəhət əmlak ayrılığıdır: hüquqi şəxsin mülkiyyətində ayrıca əmlak olur və o, öhdəlikləri üçün məhz bu əmlakla cavabdehdir. Bundan başqa, hüquqi şəxs dövlət qeydiyyatından keçir, müstəqil balansa malik olur, hüquqları öz adından əldə edir və məhkəmədə özü iddiaçı və ya cavabdeh qismində çıxış edir.

Hüquqi şəxs dövlət qeydiyyatına alındığı andan hüquq qabiliyyətinə malik olur və ona ləğvin başa çatdığı an xitam verilir (Mülki Məcəllə, maddə 44.1). Mülki Məcəllədə və ya nizamnamədə nəzərdə tutulan hallar istisna olmaqla, təsisçi hüquqi şəxsin öhdəlikləri üçün, hüquqi şəxs isə təsisçinin öhdəlikləri üçün cavabdeh deyil (Mülki Məcəllə, maddə 52.2). Fəaliyyət məqsədinə görə hüquqi şəxslər kommersiya, qeyri-kommersiya və publik hüquqi şəxslərə bölünür (Mülki Məcəllə, maddə 43.5).

Nümunə

Üç şəxs birlikdə məhdud məsuliyyətli cəmiyyət təsis edib dövlət qeydiyyatından keçirdikdə yaranan cəmiyyət onlardan ayrı hüquqi şəxs olur və müqavilələri öz adından bağlayır.