Qeyri-kommersiya hüquqi şəxsi

Qeyri-kommersiya hüquqi şəxsi — qanunvericilikdə tərifi

43.5. Hüquqi şəxslər fəaliyyətinin əsas məqsədi mənfəət götürməkdən ibarət olan (kommersiya hüquqi şəxsləri) və ya əsas məqsədi mənfəət götürməkdən ibarət olmayan və götürülən mənfəəti iştirakçıları arasında bölüşdürməyən (qeyri-kommersiya hüquqi şəxsləri), habelə ümumdövlət və (və ya) ictimai əhəmiyyət daşıyan fəaliyyətlə məşğul olan (publik hüquqi şəxslər) qurumlar ola bilər.

Qeyri-kommersiya hüquqi şəxsi nə deməkdir?

Qeyri-kommersiya hüquqi şəxsi iki əlamətlə müəyyən edilir: fəaliyyətinin əsas məqsədi mənfəət götürmək deyil və götürdüyü mənfəəti iştirakçıları arasında bölüşdürmür. Belə hüquqi şəxslər ictimai birliklər, fondlar, hüquqi şəxslərin ittifaqları formasında, habelə qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər formalarda yaradıla bilər (Mülki Məcəllə, maddə 43.6).

Qeyri-kommersiya hüquqi şəxsləri sahibkarlıq fəaliyyəti ilə yalnız bu fəaliyyət onların yaradılma məqsədlərinə nail olmağa xidmət etdikdə və həmin məqsədlərə uyğun gəldikdə məşğul ola bilər; bunun üçün təsərrüfat cəmiyyətləri yarada və ya onlarda iştirak edə bilərlər (Mülki Məcəllə, maddə 43.6). Onların nizamnaməsində fəaliyyətin predmeti və məqsədləri müəyyənləşdirilməlidir (Mülki Məcəllə, maddə 47.2). Məsələn, ictimai birlik ləğv edildikdə borcları ödənildikdən sonra qalan əmlak üzvlər arasında bölüşdürülmür, nizamnamədə göstərilmiş məqsədlərə, bu mümkün olmadıqda isə dövlət büdcəsinə yönəldilir (Mülki Məcəllə, maddə 114.3).

Nümunə

Ətraf mühitin qorunması məqsədilə yaradılmış ictimai birlik təşkil etdiyi tədbirdən gəlir əldə etsə də, bu gəliri üzvləri arasında bölüşdürə bilməz.