Hüquqi terminMülki hüquq
Daşınmaz əşya
Həmçinin: daşınmaz əmlak
QISACA
Torpaq sahəsi, bina, qurğu və torpaqla möhkəm bağlı olan, təyinatına tənasübsüz zərər vurulmadan yeri dəyişdirilə bilməyən əşyalar.
Daşınmaz əşya — qanunvericilikdə tərifi
135.4. Əşyalar daşınmaz və daşınar ola bilər. Torpaq sahələri, yer təki sahələri, ayrıca su obyektləri, meşələr, çoxillik əkmələr, binalar, qurğular və torpaqla möhkəm bağlı olan (ondan ayrıla bilməyən) digər əşyalar, yəni təyinatına tənasübsüz zərər vurulmadan yerinin dəyişdirilməsi mümkün olmayan obyektlər daşınmaz əşyalardır. Torpaq sahəsi və torpaqla möhkəm bağlı olan (ondan ayrıla bilməyən) əşya vahid daşınmaz əşyadır və vahid mülkiyyət obyektidir.
Daşınmaz əşya nə deməkdir?
Daşınmaz əşyanı daşınardan fərqləndirən meyar onun torpaqla möhkəm bağlılığıdır: əşyanın yerini dəyişmək onun təyinatına tənasübsüz zərər vurmadan mümkün deyilsə, o daşınmaz sayılır. Torpaq sahəsi, yer təki, su obyektləri və meşələr kimi təbii obyektlərlə yanaşı, binalar, qurğular və çoxillik əkmələr də bu qrupa aiddir. Torpaq sahəsi ilə onunla möhkəm bağlı olan bina ayrı-ayrı obyektlər deyil, vahid daşınmaz əşya və vahid mülkiyyət obyektidir.
Daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququ və digər hüquqlar, onların məhdudlaşdırılması, əmələ gəlməsi, başqasına keçməsi və xitamı dövlət qeydiyyatına alınmalıdır (Mülki Məcəllə, maddə 139.1). Daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququ onun verilməsinin daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alındığı andan əldə edənə keçir (Mülki Məcəllə, maddə 178.1). Daşınmaz əşyalara aid edilə bilməyən bütün əşyalar isə daşınar sayılır (Mülki Məcəllə, maddə 135.5).
Nümunə
Fərdi yaşayış evi yerləşdiyi torpaq sahəsi ilə birlikdə vahid daşınmaz əşya sayılır və onu alan şəxsə mülkiyyət hüququ yalnız daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alındığı andan keçir.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, maddə 135.4