Hüquqi terminİnsan hüquqları
Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası
Həmçinin: AİHK, İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Avropa Konvensiyası
QISACA
İştirakçı dövlətlərin öz yurisdiksiyasında olan hər kəs üçün əsas insan hüquq və azadlıqlarını təmin etməyi öhdəyə götürdüyü beynəlxalq müqavilə.
Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası — qanunvericilikdə
Razılığa gələn Yüksək Tərəflər onların yurisdiksiyasında olan hər kəs üçün bu Konvensiyanın I bölməsində müəyyən olunmuş hüquq və azadlıqları təmin edirlər.
Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası nə deməkdir?
Konvensiyanın tam adı «İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Avropa Konvensiyası»dır. Onun əsas öhdəliyi ilk maddədə ifadə olunub: iştirakçı dövlətlər («Razılığa gələn Yüksək Tərəflər») Konvensiyada təsbit olunmuş hüquqları təkcə öz vətəndaşlarına deyil, yurisdiksiyasında olan hər kəsə təmin etməlidir (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 1). Bu hüquqlara yaşamaq hüququ, işgəncələrin qadağan olunması, azadlıq və toxunulmazlıq, ədalətli məhkəmə araşdırması, şəxsi və ailə həyatına hörmət, fikir, vicdan və din azadlığı daxildir.
Hüquqların siyahısı protokollarla genişlənib: mülkiyyətin müdafiəsi, azad seçki hüququ, hərəkət etmək azadlığı, ölüm cəzasının ləğvi bunlardandır. Konvensiyaya riayəti təmin etmək üçün Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi təsis edilib (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 19), hüququ pozulduğunu iddia edən şəxs ora fərdi şikayət verə bilər (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 34). Konvensiyanın heç bir müddəası milli qanunvericiliklə təmin edilən hüquqları məhdudlaşdırmaq kimi şərh oluna bilməz (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 53).
Mənbə: İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Avropa Konvensiyası (1, 4, 6 və 7 saylı Protokollarla), maddə 1