Hüquqi terminİnsan hüquqları
Fərdi şikayət
Həmçinin: Avropa Məhkəməsinə şikayət
QISACA
Konvensiya hüquqlarının dövlət tərəfindən pozulmasının qurbanı olduğunu iddia edən şəxsin və ya təşkilatın Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə şikayəti.
Fərdi şikayət — qanunvericilikdə
Məhkəmə istənilən fiziki şəxsdən, qeyri-hökumət təşkilatından və ya ayrı-ayrı şəxslər qrupundan, Razılığa gələn Yüksək Tərəflərdən birinin onun bu Konvensiyanın və ya ona dair Protokolların müddəaları ilə nəzərdə tutulmuş hüquqlarını pozmasının qurbanı olduğunu iddia edən şikayətlər qəbul edə bilər. Razılığa gələn Yüksək Tərəflər bu hüququn səmərəli həyata keçirilməsinə heç bir yolla mane olmamağı öhdələrinə götürürlər.
Fərdi şikayət nə deməkdir?
Fərdi şikayət Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə müraciətin əsas formasıdır. Onu istənilən fiziki şəxs, qeyri-hökumət təşkilatı və ya ayrı-ayrı şəxslər qrupu verə bilər; şərt odur ki, ərizəçi iştirakçı dövlətlərdən birinin Konvensiya və ya protokollarla nəzərdə tutulmuş hüququnu pozmasının qurbanı olduğunu iddia etsin. Dövlət şikayət vermək hüququnun səmərəli istifadəsinə heç bir şəkildə mane ola bilməz (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 34).
Fərdi şikayəti dövlətlərarası işdən fərqləndirmək lazımdır: sonuncu halda bir iştirakçı dövlət digərinin Konvensiyanı pozması ehtimalı ilə Məhkəməyə müraciət edir (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 33). Fərdi şikayət anonim ola bilməz və qəbul edilmə şərtlərinə, o cümlədən daxili müdafiə vasitələrinin tükənməsi tələbinə cavab verməlidir (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 35). Komitə şikayəti yekdil qərarla qəbul olunmayan elan edə bilər və bu qərar qətidir (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 28).
Nümunə
Mülkiyyətindən qanunsuz məhrum edildiyini hesab edən şəxs daxili məhkəmə instansiyalarını keçdikdən sonra mülkiyyətin müdafiəsi hüququnun pozulduğunu iddia edərək Avropa Məhkəməsinə fərdi şikayət verir.
Mənbə: İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Avropa Konvensiyası (1, 4, 6 və 7 saylı Protokollarla), maddə 34