Əvəzin ədalətli ödənilməsi

Əvəzin ədalətli ödənilməsi — qanunvericilikdə tərifi

Əgər Məhkəmə Konvensiyanın və ona dair Protokolların müddəalarının pozulduğunu, lakin Razılığa gələn Yüksək Tərəfin daxili hüququnun yalnız bu pozuntunun nəticələrinin qismən aradan qaldırılmasına imkan verdiyini müəyyən edirsə, Məhkəmə zəruri halda, zərərçəkən tərəfə əvəzin ədalətli ödənilməsini təyin edir.

Əvəzin ədalətli ödənilməsi nə deməkdir?

Əvəzin ədalətli ödənilməsi üçün iki şərt lazımdır: Məhkəmə Konvensiyanın və ya protokolların pozulduğunu müəyyən etməli, dövlətin daxili hüququ isə bu pozuntunun nəticələrinin yalnız qismən aradan qaldırılmasına imkan verməlidir. Bu halda Məhkəmə zəruri hesab etdikdə zərərçəkən tərəfə əvəzin ədalətli ödənilməsini təyin edir (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 41). «Zəruri halda» ifadəsi göstərir ki, əvəzin təyin edilməsi Məhkəmənin mülahizəsinə aiddir.

Təyin edilmiş əvəz Məhkəmənin qəti qərarının bir hissəsidir və iştirakçı dövlət onu icra etməlidir; qərarın icrasına Nazirlər Komitəsi nəzarət edir (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 46). Bu vasitəni milli hüquqdakı dövlətin zərər üçün məsuliyyətindən fərqləndirmək lazımdır: sonuncu daxili məhkəmələrdə Mülki Məcəllə əsasında həll olunur (Mülki Məcəllə, maddə 1100).

Nümunə

Məhkəmə işə ağlabatan müddətdə baxılmadığını müəyyən edir və dövlətə ərizəçiyə əvəzin ədalətli ödənilməsi kimi müəyyən məbləğ ödəməyi təyin edir.