Azadlıq hüququ

Azadlıq hüququ — qanunvericilikdə tərifi

I. Hər kəsin azadlıq hüququ vardır.

II. Azadlıq hüququ yalnız qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada tutulma, həbsəalma və ya azadlıqdan məhrumetmə yolu ilə məhdudlaşdırıla bilər.

III. Qanuni surətdə Azərbaycan Respublikasının ərazisində olan hər kəs sərbəst hərəkət edə bilər, özünə yaşayış yeri seçə bilər və Azərbaycan Respublikasının ərazisindən kənara gedə bilər.

IV. Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının hər zaman maneəsiz öz ölkəsinə qayıtmaq hüququ vardır.

Azadlıq hüququ nə deməkdir?

Azadlıq hüququ şəxsin fiziki azadlığını, yəni özbaşına saxlanılmamaq imkanını qoruyur. Konstitusiya onun məhdudlaşdırılmasının üç yolunu göstərir: tutulma, həbsəalma və azadlıqdan məhrumetmə. Bunların hər biri yalnız qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada tətbiq edilə bilər.

Maddə hərəkət azadlığını da əhatə edir: qanuni surətdə ölkədə olan şəxs sərbəst hərəkət edə, yaşayış yeri seçə və ölkədən çıxa bilər, vətəndaş isə öz ölkəsinə hər zaman maneəsiz qayıda bilər. Azadlıqdan məhrumetməyə yol verilən hallar — məsələn, məhkəmə tərəfindən məhkum edildikdən sonra azadlıqdan məhrumetmə və ya cinayət törətməsinə əsaslı şübhə olduqda məhkəməyə gətirilmək üçün tutulma — Konstitusiya Qanununda qapalı siyahı ilə sadalanır (İnsan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin tənzimlənməsi haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 4.1).